ढगफुटी ची माहिती मराठी , ढगफुटी ची कारणे जाणून घ्या संपूर्ण माहिती

ढगफुटी ची माहिती मराठी , ढगफुटी ची कारणे जाणून घ्या संपूर्ण माहिती

ढगफुटी ची माहिती मराठी , ढगफुटी ची कारणे जाणून घ्या संपूर्ण माहिती?

 

कृषी क्रांती :-  पावसाळ्यात अनेक ठिकाणी खूप पाऊस (Rain) पडतो त्याला आपल्याकडे ढगफुटी अस म्हणतात. ज्यामुळे जामिनी मध्ये भेगा पडतात आणि landslide होते. आणि पुराचा धोका निर्माण होतो.आपण ढगफुटीच्या बातम्या अनेक वेळा टीव्ही (tv) पर बघत असतो. ढगफुटी च्या जास्तीत जास्त घटना ह्या पहाडी आणि डोंगराळ भागात घालतात. जसे की हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड, जम्मू-काश्मीर इ.
आपल्या महाराष्ट्रा मध्ये पण माळीण येथे एक अशीच घटना घडली होती. ज्यामध्ये आधी ढगफुटी आणि नंतर landslide यामुळे संपूर्ण एक गाव समाधिस्थ झाले होते.

  • माहिती व्हिडिओ स्वरूपात बघण्यासाठी खालील व्हिडिओ चालू करा.

पण सर्वात मोठा प्रश्न  हा आहे की ढग खरंच फुटतात का?

होय, हे खरं आहे  या घटनेस नक्कीच ढगफुटी म्हणतात परंतु ढग प्रत्यक्षात कधीच ‘फुटू शकत नाही’ कारण तो काही फुगा नाही की फुटेल. पण, हे पण हे खरे आहे की ढगफुटी हे नाव ज्याला इंग्लिश मध्ये (Cloudburst) म्हटले जाते. हे फुग्यांच्या फुटण्यावरूनच पडले आहे.

जिथें पण ढगफुटी होते तिथे खूप जोरदार पाऊस पडतो.म्हणून जुन्या काळातील लोकांना असे वाटायचं जेव्हा फुगा फुटतो त्यानंतर ज्या प्रमाणे त्याचे पाणी एकदम खाली पडते त्याचप्रमाणे ढग पण फुटतो आणि त्याचे पाणी त्वरित खाली पडते ज्यामुळे भयंकर विनाश होतो.

पण आता विज्ञानाने खूप आता प्रगती केली आहे आणि आपल्याला हे माहित आहे की ढगांमध्ये पाण्याचे अतिशूष्म कण असतात ज्याचे condensation  होऊन पाऊस पडतो. परंतु तरीही, अचानक आलेल्या मुसळधार पावसाला आज पण  क्लाउडबर्स्ट किंवा ढगफुटी म्हटले जाते.

हे पण वाचा:- आकाशात विजा चमकत असताना घ्यावयाची खबरदारी

ढगफुटी म्हणजे काय? (What is cloudburst?)

ढग फुटणे म्हणजे अल्पावधीत जास्त पाऊस पडणे. बर्‍याच वेळा, गारपीट पण पावसासह होते आणि तेथे जोरदार गडगडाटासह विजांच्या घटना घडल्या आहेत. एखाद्या ठिकाणी ताशी १०० मिलीमीटरपेक्षा जास्त पाऊस पडल्यास त्यास ‘क्लाउड ब्रेस्ट’ (ढगफुटी) असे म्हणतात.

वर नमूद केलेले मानक प्रमाण मानले जाते. तथापि, यासाठी वेगवेगळ्या देशांची वेगवेगळी मापे आहेत. उदाहरणार्थ, स्वीडनमध्ये जर एका मिनिटात मिलिमीटर पाऊस पडला असेल किंवा एका तासामध्ये पन्नास मिलीमीटर किंवा त्याहून अधिक असेल तर त्याला ‘स्कायफॉल’ असे म्हणतात जे ‘क्लाउडबर्स्ट’ सारख्याच अर्थाने वापरले जाते.

ढगफुटीमुळे नक्की काय होते ? (What exactly causes cloudbursts?)

जेव्हा जेव्हा ढगफुटी होते तेव्हा काहीवेळातच 25 मिलिमीटरपर्यंत पाऊस पडतो. या घटनेमुळे, 1चौरस किलोमीटर क्षेत्रात थोड्याच वेळात 25 हजार मेट्रिक टन पाणी पडून जाते. आपण विचार करू शकतात ते किती पाणी असते.
एकदम अचानक एखाद्या भागात पडलेल्या एवढ्या मोठ्या पावसामुळे हे पाणी जमिनीत मुरायला किंवा नदी नाल्यापर्यंत सामान्यपणे पोहचायचा वेळच भेटत नाही. यामुळे होते हे की, एकदम अचानक पूरपरिस्थिती निर्माण होते खूप मोठया प्रमाणात पूर येतो. नदी नाल्याला अचानक पूर येतो.  ज्याला फ्लैशफ्ल़ड म्हटले जाते. माती उखडली जाते आणि या पाण्याबरोबर पाहणे सुरू होऊन जाते.त्याचप्रमाणे मोठे मोठे झाड कोलमडून पडून जातात,जी जमीन हलकी (luse) असते तीचे संख्यालन होऊन ती डोंगरावर खाली येते. यालाच landslide म्हणतात.

अचानक एवढा पाऊस का पडतो?

गरम हवेचा काही भाग थंड हवेच्या संपर्कात आला तेव्हाच अचानक मुसळधार पाऊस पडतो. जेव्हा किंचित गरम बाष्प तुलनेने थंड बाष्पांसह एकत्र होतात, तेव्हा घनतेची (Condensation) गती वाढते आणि वेगाने पाण्याचे थेंब मोठे आकार घेतात.

भारत आणि आजूबाजूच्या  देशामध्ये ढगफुटीच्या घटना ह्या मुख्यतः मान्सून मध्ये होतात.जेव्हा बंगाल च्या खाडी मध्ये आणि अरब सागर मध्ये तयार झालेले कमी दाबाचे क्षेत्र व त्यामुळे तयार झालेले ढग महाराष्ट्रात आणि संपूर्ण भारतात बरसतात ज्यामुळे भारताच्या उत्तर भागात एका तासात 75mm पर्यंत पाऊस पडतो.  त्याप्रमाणे ही एक कोरी अफवा पण आहे की ज्यामध्ये म्हटले जाते की, ढगफुटी तेव्हा होते जेव्हा ढग हे पर्वताला टेकतात पण ही एक कोरी अफवा असते.मैदानी भागात पण ह्या गोष्टी खूप घडतात.

हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंडमधील बरीच गावे मुसळधार पावसामुळे उध्वस्त झाली आहे आणि ढगफुटीमुळे होवू शकतात. परंतु खेड्यांमध्ये पावसाचे मोजमाप करणारी उपकरणे नसल्याने पावसामुळे झालेल्या विध्वंसने ‘क्लाउडबर्स्ट’ या व्याख्येचे अनुकरण केले की नाही हे निश्चितपणे सांगता येत नाही. म्हणूनच, पावसाळ्यामुळे वृत्तपत्र इत्यादींनी तयार केलेला कहर क्लाउडबर्स्ट असे म्हणतात.

source:- sopyabhashet.com

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on whatsapp
Share on telegram
Share on email

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *