चारा बियाणे वाटप योजनेत मोठा बदल! पशुपालकांसाठी 100% अनुदान, अटींमध्ये शिथिलता

महाराष्ट्रातील पशुपालक आणि शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी आहे. राज्य शासनाच्या कृषी, पशुसंवर्धन, दुग्धव्यवसाय विकास व मत्स्यव्यवसाय विभागाने 14 ऑक्टोबर 2026 रोजी चारा उत्पादन कार्यक्रमांतर्गत चारा बियाणे व ठोंबे वाटप योजनेच्या अटींमध्ये शिथिलता देण्याबाबत शासन निर्णय जारी केला आहे.

सन 2026–27 मध्ये दुष्काळजन्य परिस्थिती आणि चारा टंचाई लक्षात घेऊन हा निर्णय घेण्यात आला आहे. या निर्णयामुळे चारा उत्पादनासाठी अनुदानाचा लाभ घेऊ इच्छिणाऱ्या वैयक्तिक लाभार्थ्यांना आणि शेतकरी समूहांना दिलासा मिळू शकतो.

चारा बियाणे योजनेत किती अनुदान मिळणार?

शासन निर्णयानुसार मुख्यमंत्री ग्रामीण पशुधन उद्योजकता योजना (जिल्हा वार्षिक योजना) अंतर्गत चारा उत्पादनासाठी 100% अनुदानाची तरतूद आहे.

1. वैयक्तिक लाभार्थ्यांसाठी

• चारा उत्पादनासाठी कमाल 1 हेक्टर क्षेत्राची मर्यादा.
• ₹4,000 किमतीपर्यंत चारा बियाणे.
• अनुदानाचे प्रमाण 100%.

2. शेतकरी समूहासाठी

• चारा उत्पादनासाठी कमाल 5 हेक्टर क्षेत्राची मर्यादा.
• ₹20,000 किमतीपर्यंत चारा बियाणे.
• अनुदानाचे प्रमाण 100%.

हे लाभ शासन निर्णयात नमूद केलेल्या अटी व पात्रतेनुसार मिळतील.

पशुधनाची अट शिथिल

यापूर्वी वैयक्तिक लाभार्थ्यांकडे स्वतःचे किमान 3 ते 4 पशुधन असणे आवश्यक होते. मात्र, शासनाच्या 14 ऑक्टोबर 2026 च्या निर्णयानुसार ही पशुधनाची अट सन 2026–27 साठी शिथिल करण्यात आली आहे.

त्यामुळे पशुधनाची अट पूर्ण होत नसलेल्या इच्छुक लाभार्थ्यांनाही योजनेच्या इतर अटींच्या अधीन राहून लाभाची संधी मिळू शकते.

एकापेक्षा जास्त वेळा लाभ मिळू शकतो का?

सामान्यतः या योजनेचा लाभ वर्षातून एकदाच देण्याची तरतूद होती. मात्र, 2026–27 साठी काही परिस्थितींमध्ये एकापेक्षा जास्त वेळा चारा बियाणे मिळण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

यासाठी पुढील अटी महत्त्वाच्या आहेत:

• चारा उत्पादनासाठी आवश्यक पाणीसाठा उपलब्ध असणे आवश्यक आहे.
• संबंधित उपायुक्त पशुसंवर्धन यांनी पाण्याच्या उपलब्धतेबाबत प्रमाणित करणे आवश्यक आहे.
• प्रथम लाभ मागणारा आणि पाणीसाठा उपलब्ध असलेला अर्जदार उपलब्ध नसल्यासच दुसऱ्या पात्र अर्जदाराच्या मागणीचा विचार होऊ शकतो.

वैयक्तिक लाभार्थी आणि शेतकरी समूहासाठी ही तरतूद शासन निर्णयात नमूद केली आहे. त्यामुळे प्रत्येक अर्जदाराला वारंवार लाभ मिळेलच, असे नाही.

चारा उत्पादनासाठी पाणी असणे आवश्यक

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी चारा उत्पादनासाठी आवश्यक पाणी उपलब्ध असणे ही महत्त्वाची अट आहे. शेतकऱ्याने किंवा शेतकरी समूहाने पाण्याच्या उपलब्धतेबाबत संबंधित उपायुक्त पशुसंवर्धन यांचे प्रमाणपत्र मिळवणे आवश्यक आहे.

अर्ज करण्यापूर्वी आपल्या क्षेत्रात चारा उत्पादनासाठी पुरेसा पाणीसाठा उपलब्ध आहे का, याची खात्री करून घ्यावी.

चारा बियाणे योजनेचा लाभ कसा घ्यावा?

योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आपल्या जिल्ह्यातील पशुसंवर्धन विभागाशी संपर्क साधावा. अर्जाची प्रक्रिया, आवश्यक कागदपत्रे, उपलब्ध चारा बियाण्यांचे प्रकार आणि वितरणाबाबतची माहिती संबंधित कार्यालयाकडून घ्यावी.

अर्ज करण्यापूर्वी पुढील बाबी तपासा:

• वैयक्तिक लाभार्थी किंवा शेतकरी समूह म्हणून पात्रता.
• चारा उत्पादनासाठी उपलब्ध क्षेत्र.
• पाणीसाठ्याची उपलब्धता आणि आवश्यक प्रमाणपत्र.
• जिल्ह्यात योजनेची अंमलबजावणी व बियाणे वितरणाची सद्यस्थिती.

शासन निर्णय कुठे पाहता येईल?

या योजनेच्या अटींमधील शिथिलतेसंबंधी शासन निर्णयाची माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे.