महाराष्ट्रात मान्सूनची प्रतीक्षा कायम! उष्णतेची लाट आणि वाढता उकाडा; हवामान विभागाचा इशारा

महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि नागरिक गेल्या काही दिवसांपासून मान्सूनच्या आगमनाची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. मात्र जून महिना निम्मा संपत आला तरी राज्याच्या बहुतांश भागात अद्यापही मान्सूनचे आगमन झालेले नाही. भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांची वाटचाल सध्या मंदावली असून महाराष्ट्रात मान्सूनची प्रगती जवळपास आठ दिवसांपासून ठप्प आहे. त्यामुळे राज्यातील अनेक भागांमध्ये उष्णता आणि दमट हवामानाचा त्रास वाढत आहे.

राज्यात उन्हाचा कडाका कायम

महाराष्ट्रातील बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये तापमानाने पुन्हा एकदा चाळिशीचा टप्पा ओलांडला आहे. विदर्भ, उत्तर महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील अनेक भागांमध्ये नागरिकांना तीव्र उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे. ब्रह्मपुरी येथे राज्यातील सर्वाधिक ४२.२ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे. गोंदिया आणि मालेगाव येथेही तापमान ४१.८ अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेले आहे.

याशिवाय जळगाव, अकोला, चंद्रपूर, गडचिरोली, नागपूर आणि वर्धा या जिल्ह्यांमध्ये तापमान ४० अंशांच्या पुढे नोंदवले गेले. दुसरीकडे महाबळेश्वर येथे राज्यातील सर्वात कमी १८.२ अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवण्यात आले. उष्णतेमुळे दुपारच्या वेळेत रस्ते आणि बाजारपेठा ओस पडल्याचे चित्र अनेक शहरांमध्ये दिसत आहे.

मान्सूनची प्रगती का थांबली?

हवामान तज्ज्ञांच्या मते अरबी समुद्रातील वातावरणीय परिस्थिती सध्या मान्सूनसाठी अनुकूल नसल्यामुळे नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांची वाटचाल मंदावली आहे. महाराष्ट्राच्या किनारपट्टी भागात मान्सून दाखल झाल्यानंतर पुढील प्रगती अपेक्षेप्रमाणे झाली नाही. परिणामी राज्यातील अंतर्गत भाग अजूनही पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत.

मात्र हवामान विभागाने दिलेल्या माहितीनुसार पुढील चार ते पाच दिवसांत परिस्थितीत सुधारणा होण्याची शक्यता आहे. तेलंगणा, ओडिशा, झारखंड, बिहारचा उर्वरित भाग तसेच छत्तीसगडच्या काही भागांमध्ये मान्सून पुढे सरकण्यास पोषक वातावरण तयार होत आहे. याचा परिणाम महाराष्ट्रातील मान्सूनच्या हालचालींवरही होऊ शकतो.

हवामान विभागाचा येलो अलर्ट

राज्यातील विविध भागांसाठी हवामान विभागाने येलो अलर्ट जारी केला आहे. रायगड, रत्नागिरी, पुणे, नांदेड, यवतमाळ, वर्धा, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर आणि गडचिरोली या जिल्ह्यांमध्ये वादळी वाऱ्यासह पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

तर पालघर, ठाणे, मुंबई, नंदूरबार, धुळे, जळगाव, नाशिक, सोलापूर, छत्रपती संभाजीनगर, जालना, बीड, अकोला आणि अमरावती जिल्ह्यांसाठी उष्ण व दमट हवामानाचा इशारा देण्यात आला आहे.

शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?

मान्सून उशिरा येत असल्याने खरीप हंगामाच्या तयारीवर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. शेतकऱ्यांनी पेरणीसाठी घाई न करता स्थानिक हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवावे. ज्या भागात पावसाची शक्यता आहे तेथे शेताची पूर्वतयारी पूर्ण ठेवावी. भाजीपाला आणि फळबागांना आवश्यकतेनुसार हलके सिंचन द्यावे. तसेच उष्णतेमुळे जनावरांना पुरेसे पाणी आणि सावलीची व्यवस्था करावी.

महाराष्ट्रातील नागरिक आणि शेतकरी मान्सूनच्या प्रतीक्षेत असताना उष्णतेची लाट आणि वाढता उकाडा चिंता वाढवत आहे. पुढील काही दिवस हवामानाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे ठरणार असून मान्सूनच्या प्रगतीकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. हवामान विभागाच्या ताज्या अंदाजानुसार परिस्थिती हळूहळू अनुकूल होत असून लवकरच राज्यात पावसाला सुरुवात होण्याची आशा व्यक्त केली जात आहे.