महाराष्ट्रात मान्सून पुन्हा सक्रिय! पावसाचा जोर वाढला; राज्यातील पहिले धरण ओव्हरफ्लो, आणखी मुसळधार पावसाचा इशारा

महाराष्ट्रात मान्सूनने पुन्हा जोर पकडला असून राज्यातील अनेक भागांत मुसळधार पाऊस सुरू झाला आहे. बंगालच्या उपसागरातील अनुकूल हवामान प्रणाली आणि सक्रिय मान्सूनमुळे कोकण, पश्चिम महाराष्ट्र, घाटमाथा तसेच विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये पावसाची तीव्रता वाढली आहे. या सततच्या पावसामुळे राज्यातील एका धरणाने सर्वप्रथम पूर्ण क्षमतेने भरून ओव्हरफ्लो होण्याचा मान मिळवला आहे. यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये समाधानाचे वातावरण असले तरी काही भागांत अतिवृष्टीचा इशाराही देण्यात आला आहे.

मान्सून पुन्हा सक्रिय कसा झाला?

गेल्या काही दिवसांपासून मान्सूनची गती काहीशी मंदावली होती. मात्र बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे आणि मान्सून द्रोणी सक्रिय झाल्यामुळे पावसाचा जोर पुन्हा वाढला आहे. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार पुढील काही दिवस राज्यातील अनेक भागांत जोरदार ते मुसळधार पावसाची शक्यता कायम राहणार आहे.

राज्यातील पहिले धरण ओव्हरफ्लो

सततच्या मुसळधार पावसामुळे राज्यातील एक धरण सर्वप्रथम ओव्हरफ्लो झाले आहे. धरणाच्या पाणलोट क्षेत्रात झालेल्या जोरदार पावसामुळे जलसाठ्यात वेगाने वाढ झाली आणि अतिरिक्त पाण्याचा विसर्ग सुरू करण्यात आला आहे. यामुळे परिसरातील नदीपात्रातील पाण्याची पातळी वाढण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाने नदीकाठच्या नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे.

कोणत्या भागात सर्वाधिक पावसाची शक्यता?

हवामान विभागाच्या माहितीनुसार पुढील काही दिवस:

• कोकण आणि घाटमाथा भागात मुसळधार ते अतिमुसळधार पावसाची शक्यता.
• पुणे, सातारा, सांगली, कोल्हापूर या पश्चिम महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये जोरदार पाऊस.
• विदर्भातील काही जिल्ह्यांमध्ये मेघगर्जनेसह पावसाचा अंदाज.
• मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रात मध्यम ते जोरदार पाऊस अपेक्षित.

काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह ताशी ४० ते ५० किमी वेगाने वारे वाहू शकतात.

धरणांतील पाणीसाठ्यात वाढ

सक्रिय मान्सूनमुळे राज्यातील अनेक लहान-मोठ्या धरणांच्या पाणीसाठ्यात मोठी वाढ होत आहे. यामुळे पिण्याच्या पाण्याची आणि सिंचनाची चिंता काही प्रमाणात कमी झाली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रातील धरणांमध्ये जलसाठा वेगाने वाढत असून काही धरणांतून नियंत्रित विसर्गही सुरू करण्यात आला आहे.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा कृषी सल्ला

सध्या खरीप हंगामातील पिकांची वाढ सुरू असल्यामुळे शेतकऱ्यांनी पुढील बाबींकडे विशेष लक्ष द्यावे:

• शेतात पाणी साचू नये यासाठी योग्य निचऱ्याची व्यवस्था करावी.
• सतत पावसाची शक्यता असल्यास खत व कीटकनाशकांची फवारणी पुढे ढकलावी.
• भाजीपाला आणि फळबागांतील लहान झाडांना आधार द्यावा.
• काढणी केलेला शेतमाल सुरक्षित ठिकाणी साठवून ठेवावा.
• विजांचा कडकडाट सुरू असताना शेतात काम करणे टाळावे.
•  

नागरिकांनी कोणती खबरदारी घ्यावी?

मुसळधार पावसामुळे नदी-नाले, ओढे आणि धरणांच्या परिसरात पाण्याची पातळी झपाट्याने वाढू शकते. त्यामुळे अनावश्यक प्रवास टाळावा. पूरस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता असलेल्या भागातील नागरिकांनी स्थानिक प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करावे.

पुढील काही दिवस पावसाचा जोर कायम

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार मान्सून पुढील काही दिवस सक्रिय राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे राज्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये चांगल्या पावसाचा लाभ होईल. खरीप पिकांसाठी हा पाऊस पोषक असला तरी अतिवृष्टीची शक्यता लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांनी नियमित हवामान अपडेट्सवर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.

महाराष्ट्रात मान्सून पुन्हा सक्रिय झाल्यामुळे पावसाचा जोर वाढला असून राज्यातील पहिले धरण ओव्हरफ्लो झाले आहे. यामुळे जलसाठ्यात वाढ होऊन शेतीला मोठा दिलासा मिळत आहे. मात्र काही भागांत मुसळधार पावसाचा इशारा असल्याने शेतकरी आणि नागरिकांनी आवश्यक ती खबरदारी घेणे गरजेचे आहे. हवामान विभागाच्या अधिकृत अंदाजावर लक्ष ठेवून योग्य नियोजन केल्यास संभाव्य नुकसान टाळता येईल.