पशुधन विमा योजनेसाठी ऑनलाइन अर्जाला सुरुवात; दाखल दाव्यांचा १५ दिवसांत निपटारा

पुणे : शेतकऱ्यांच्या पशुधनाला विविध आजार, अपघात आणि नैसर्गिक आपत्तींपासून आर्थिक संरक्षण मिळावे यासाठी केंद्र पुरस्कृत राष्ट्रीय पशुधन अभियानांतर्गत ‘पशुधन विमा योजना’ राज्यात राबविण्यास शासनाने मान्यता दिली आहे. या योजनेअंतर्गत पशुपालकांना पशुधनाच्या विमा संरक्षणाचा लाभ मिळणार आहे.

योजनेसाठी शेतकरी व पशुपालकांकडून ऑनलाइन पद्धतीने अर्ज मागविण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे. तसेच दाखल करण्यात आलेल्या विमा दाव्यांचा १५ दिवसांत निपटारा करण्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

पशुधन विमा योजनेत किती विमा संरक्षण मिळणार?

योजनेमध्ये विविध पशुधनासाठी विमा संरक्षणाची कमाल मर्यादा निश्चित करण्यात आली आहे.

• कमाल पशुधन संख्या: एका कुटुंबातील केवळ १० पशुधनासाठी अनुदानाचा लाभ मिळणार.
• दुभती गाय: कमाल ७० हजार रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण.
• दुभती म्हैस: कमाल ८० हजार रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण.
• बैल व रेडे: अनुक्रमे ७० हजार आणि ८० हजार रुपयांपर्यंत विमा संरक्षण.
• शेळी व मेंढी: प्रत्येक पशूसाठी कमाल ७ हजार रुपये मूल्यापर्यंत विमा संरक्षण.

कोणत्या कारणांसाठी विमा संरक्षण?

योजनेअंतर्गत पशुधनाचा आजार, अपघात, नैसर्गिक आपत्ती तसेच पशुधनाचा अनैसर्गिक मृत्यू झाल्यास आर्थिक संरक्षण मिळण्याची तरतूद आहे. त्यामुळे पशुधनावर अवलंबून असलेल्या पशुपालकांना अचानक होणाऱ्या आर्थिक नुकसानीपासून काही प्रमाणात संरक्षण मिळू शकते.

योजनेतील विमा हप्त्याच्या खर्चाचा मोठा हिस्सा केंद्र व राज्य शासनाकडून उचलला जाणार असून, लाभार्थी पशुपालकाला त्यातील निर्धारित हिस्सा भरावा लागणार आहे.

अर्जासाठी कोणते नियम आणि अटी आहेत?

पशुधन विमा योजनेचा लाभ घेण्यासाठी काही महत्त्वाच्या अटी लागू आहेत.

भारत पशुधन प्रणालीवर नोंदणी आवश्यक :
पशुधनाची नोंद ‘भारत पशुधन प्रणाली’वर १२ अंकी कानातील बिलासह करणे आवश्यक असल्याचे माहितीपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे.

‘नो टॅग, नो क्लेम’ नियम :
विमाधारक पशुधनाला आवश्यक ओळख टॅग असणे महत्त्वाचे आहे. ‘नो टॅग, नो क्लेम’ हा नियम लागू राहणार आहे.

विमा रक्कम जमा होण्याची मुदत :
विमा दावा मंजूर झाल्यानंतर १५ दिवसांच्या आत विम्याची रक्कम शेतकऱ्याच्या बँक खात्यात जमा करण्याची प्रक्रिया असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

विमा हप्ता न भरल्यास:
विमा दाव्याची मुदतीत भरपाई न केल्यास विमा कंपनीकडून १२ टक्के दराने व्याज आकारले जाऊ शकते, अशी माहिती देण्यात आली आहे.

ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?

पशुधन विमा योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्यासाठी संबंधित ऑनलाइन प्रणाली किंवा अधिकृत माध्यमाचा वापर करावा. अर्ज करताना पशुधनाची नोंदणी, आवश्यक कागदपत्रे आणि विमा प्रक्रियेसाठी आवश्यक माहिती अचूकपणे सादर करणे महत्त्वाचे आहे.

विमा कंपनीकडे नोंदणी झाल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रे व प्रक्रिया पूर्ण करणे गरजेचे आहे. त्यानंतर विमा दाव्याच्या परिस्थितीत संबंधित प्रक्रिया करून दावा सादर करता येईल.

८० हजार रुपयांच्या विम्यासाठी पशुपालकांचा हिस्सा किती?

माहितीपत्रकानुसार ८० हजार रुपयांच्या विम्यासाठी तीन वर्षांसाठी अनुक्रमे ४५१, ८७७ आणि ११०२ रुपये असा पशुपालकांचा हिस्सा राहणार असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.

पशुपालकांसाठी महत्त्वाची योजना

पशुधन हे अनेक शेतकरी आणि पशुपालकांच्या उत्पन्नाचे महत्त्वाचे साधन आहे. त्यामुळे पशुधनाचा आजार, अपघात किंवा नैसर्गिक कारणामुळे मृत्यू झाल्यास होणारे आर्थिक नुकसान कमी करण्यासाठी पशुधन विमा योजना उपयुक्त ठरू शकते.

शेतकऱ्यांनी अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत कृषी/पशुसंवर्धन विभागाकडून लागू असलेल्या अटी, पात्रता, आवश्यक कागदपत्रे आणि अर्जाची अंतिम मुदत तपासावी.