बागलाण तालुक्यात अवकाळी पावसाचा कहर

कांदा–द्राक्ष–हरभरा पिकांचे मोठे नुकसान, शेतकरी संकटात

नाशिक जिल्ह्यातील बागलाण तालुक्यातील करंजाडी खोरे आणि काटवन भागात ६ जानेवारी रोजी झालेल्या अवकाळी पावसाने शेतकऱ्यांचे मोठे आर्थिक नुकसान केले आहे. आधीच अतिवृष्टीमुळे अडचणीत असलेल्या शेतकऱ्यांवर या अवकाळी पावसाने पुन्हा एकदा संकट ओढवले आहे. कांदा, हरभरा, द्राक्ष बागा तसेच कांदा लागवडीसाठी तयार केलेल्या रोपवाटिकांचे मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले आहे.

करंजाडी खोरे आणि काटवन भागात भीषण स्थिती

अवकाळी पावसाचा फटका करंजाडी खोऱ्यातील बिजोटे, आखतवाडे, आनंदपूर, गोराणे, कोटबेल तसेच काटवन भागातील बिलपुरी, बोढरी, चिराई, महड या गावांना बसला आहे. सायंकाळच्या सुमारास अचानक आलेल्या पावसामुळे शेतात काढून ठेवलेला कांदा पूर्णपणे भिजला असून त्याची गुणवत्ता घसरली आहे.

कांदा पिकाला सर्वाधिक फटका

बागलाण तालुका कांदा उत्पादनासाठी ओळखला जातो. मात्र,

• काढून ठेवलेला कांदा पावसात भिजल्याने सडण्याचा धोका वाढला आहे

• बाजारात आधीच असलेले कमी दर आणखी घसरण्याची भीती शेतकऱ्यांनी व्यक्त केली आहे

• कांदा लागवडीसाठी तयार केलेल्या रोपवाटिका पूर्णपणे उद्ध्वस्त झाल्या आहेत

यामुळे आगामी रब्बी हंगामातील कांदा उत्पादनावरही गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

हरभरा, गहू आणि द्राक्ष बागांचेही नुकसान

अवकाळी पावसामुळे केवळ कांदाच नव्हे तर

• हरभरा आणि गहू पेरणीसाठी तयार शेतांमध्ये जास्त ओलावा निर्माण झाला आहे

• ढगाळ वातावरणामुळे पेरणी किमान एक महिना उशिरा होण्याचा अंदाज आहे

• द्राक्ष बागांमध्ये ओलावा वाढल्याने बुरशीजन्य रोगांचा धोका निर्माण झाला आहे

याचा थेट परिणाम शेतकऱ्यांच्या उत्पादन खर्च आणि उत्पन्नावर होणार आहे.

हातातोंडाशी आलेले पीक हिरावले

अनेक शेतकऱ्यांनी पेरणीपूर्व मशागत पूर्ण करून शेत तयार ठेवले होते. मात्र, अचानक आलेल्या पावसामुळे ही सर्व कामे पुढे ढकलावी लागली. काही ठिकाणी हातातोंडाशी आलेले पीक अवकाळी पावसाने पूर्णपणे नष्ट झाले आहे.

कोटबेल येथील शेतकरी प्रदीप खैरनार यांनी सांगितले की,

“तीन एकर पावसाळी कांदा, एक एकर काढून ठेवलेला कांदा तसेच उन्हाळ कांद्याची रोपे पूर्णपणे नष्ट झाली आहेत. उत्पादन खर्चही निघणे कठीण झाले आहे.”

शेतकऱ्यांची प्रमुख मागणी

या सततच्या नैसर्गिक संकटांमुळे शेतकऱ्यांनी पुढील मागण्या केल्या आहेत :

• बागलाण तालुका अवकाळी–अवर्षणप्रवण क्षेत्र म्हणून घोषित करावा

• तातडीने विशेष शासकीय मदत व नुकसानभरपाई द्यावी

• पंचनामे जलद पूर्ण करून मदत थेट शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करावी

यापूर्वीही या भागाची पाहणी वरिष्ठ नेते आणि केंद्रीय पथकाने केल्याचे शेतकरी सांगतात.

प्रशासनाची भूमिका

बागलाण तालुक्याचे तहसीलदार कैलास चावडे यांनी सांगितले की,
अवकाळी पावसामुळे झालेल्या नुकसानीचा सविस्तर अहवाल कृषी विभागाकडून मागवून वरिष्ठ कार्यालयात सादर केला जाईल. नुकसानग्रस्त शेतकऱ्यांना शासनाच्या नियमानुसार मदत मिळवून देण्यासाठी प्रक्रिया राबवली जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले आहे.