CCI कापूस खरेदीची मुदत संपली; 40 हजार शेतकरी अजूनही प्रतीक्षेत

महाराष्ट्रातील कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी चिंतेची बातमी समोर आली आहे. भारतीय कापूस महामंडळ (CCI) कडून करण्यात येणारी हमीभावाने (MSP) कापूस खरेदीची मुदत संपली असून अजूनही सुमारे 40 हजार शेतकरी कापूस विक्रीसाठी प्रतीक्षेत असल्याचे समोर आले आहे. त्यामुळे अनेक शेतकऱ्यांचा कापूस अजूनही खरेदी न झाल्याने त्यांचे पैसे अडकले आहेत.

हजारो शेतकऱ्यांचा कापूस अजूनही विक्रीची वाट पाहतोय

CCI मार्फत दरवर्षी शेतकऱ्यांकडून किमान आधारभूत किंमत (MSP) दराने कापूस खरेदी केली जाते. यामुळे बाजारभाव कमी असताना शेतकऱ्यांना हमीभाव मिळतो.

मात्र यावर्षी खरेदीची प्रक्रिया संपल्यानंतरही अनेक शेतकऱ्यांना खरेदीसाठी स्लॉट मिळाला नाही किंवा त्यांचा कापूस अद्याप खरेदी झाला नाही. त्यामुळे सुमारे 40 हजार शेतकरी MSP दराने कापूस विक्रीसाठी प्रतीक्षेत असल्याचे सांगितले जात आहे.

यवतमाळ परिसरातील परिस्थिती गंभीर

ही परिस्थिती विशेषतः विदर्भातील यवतमाळ जिल्हा आणि आसपासच्या भागांमध्ये अधिक गंभीर असल्याचे सांगितले जात आहे. अनेक शेतकरी कापूस विकण्यासाठी नोंदणी करूनही खरेदी केंद्रांवर त्यांना वेळ (स्लॉट) मिळाला नाही.

त्यामुळे:

• शेतकऱ्यांचा कापूस गोदामात किंवा घरीच पडून आहे

• कापूस विक्री न झाल्याने रोख रक्कम अडकली आहे

• पुढील हंगामासाठी आर्थिक अडचणी निर्माण होत आहेत

CCI कडून मोठ्या प्रमाणात खरेदी

यावर्षी CCI ने महाराष्ट्रात मोठ्या प्रमाणात कापूस खरेदी केली आहे. उपलब्ध माहितीनुसार CCI ने राज्यात कापूस खरेदीसाठी सुमारे 10,400 कोटी रुपये खर्च केले आहेत.

तरीही अनेक शेतकऱ्यांचा कापूस खरेदी प्रक्रियेबाहेर राहिल्याची तक्रार समोर येत आहे.

स्लॉट न मिळाल्याने वाढल्या अडचणी

अनेक शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की त्यांनी ऑनलाईन नोंदणी केली होती, पण खरेदीसाठी योग्य वेळी स्लॉट मिळाला नाही. काही ठिकाणी कापूस गुणवत्ता कारणाने नाकारल्याच्या तक्रारीही समोर आल्या आहेत.

यामुळे शेतकऱ्यांमध्ये नाराजी वाढली असून काही ठिकाणी आंदोलने करण्याची शक्यता देखील व्यक्त केली जात आहे.

शेतकऱ्यांसाठी पुढचा मार्ग काय?

तज्ज्ञांच्या मते, अशा परिस्थितीत शेतकऱ्यांनी खालील पर्यायांचा विचार करावा:

• स्थानिक कापूस खरेदी केंद्र किंवा कृषि विभागाशी संपर्क ठेवणे

• जर MSP खरेदीची मुदत वाढवली गेली तर नोंदणी व स्लॉटची माहिती नियमित तपासणे

• बाजार समितीतील चालू बाजारभावाची माहिती घेऊन विक्रीचा निर्णय घेणे

CCI कापूस खरेदीची मुदत संपल्यानंतरही हजारो शेतकरी अजून MSP दराने कापूस विक्रीसाठी प्रतीक्षेत असल्याने शेतकऱ्यांच्या अडचणी वाढल्या आहेत. विशेषतः विदर्भातील अनेक शेतकऱ्यांचे पैसे अडकले असून पुढील हंगामाच्या तयारीवरही त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे सरकार आणि संबंधित यंत्रणांनी या समस्येकडे तातडीने लक्ष देणे आवश्यक आहे.