ई-हक्क प्रणाली: तलाठ्यांकडचे हेलपाटे बंद | ११ जमीन सेवा ऑनलाईन
12-01-2026

आता तलाठ्यांकडचे हेलपाटे वाचणार; ई-हक्कद्वारे ११ प्रकारच्या सेवा ऑनलाईन उपलब्ध
शेतकरी व नागरिकांसाठी दिलासादायक बातमी आहे. राज्य शासनाने ई-हक्क (e-Haqq) प्रणाली सुरू केली असून, त्याअंतर्गत जमिनीशी संबंधित ११ महत्त्वाच्या सेवा आता पूर्णपणे ऑनलाईन उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे वारस नोंद, इ-करार, कर्जाचा बोजा चढविणे किंवा कमी करणे यांसारख्या कामांसाठी शेतकऱ्यांना यापुढे तलाठी कार्यालयाचे फेरे मारण्याची गरज राहणार नाही.
तलाठी कार्यालयातील गर्दी कमी होणार
यापूर्वी जमीन फेरफार, सात-बारा उताऱ्यातील दुरुस्ती किंवा नोंदींसाठी नागरिकांना तलाठी कार्यालयात प्रत्यक्ष उपस्थित राहावे लागत होते. यामुळे वेळ, खर्च आणि मानसिक त्रास सहन करावा लागत होता. मात्र, ई-हक्क प्रणालीमुळे ही सर्व प्रक्रिया डिजिटल झाल्याने नागरिकांना मोठा दिलासा मिळाला आहे.
महा ई-सेवा केंद्रातून ऑनलाईन अर्ज
ई-हक्क प्रणालीअंतर्गत दिल्या जाणाऱ्या सेवा महा ई-सेवा केंद्राद्वारे उपलब्ध आहेत. नागरिक घरबसल्या किंवा जवळच्या सेवा केंद्रातून ऑनलाईन अर्ज करू शकतात. अर्जाची नोंद, तपासणी व पुढील प्रक्रिया पारदर्शक पद्धतीने केली जाते.
फेरफार नोंदींचा कालावधी कमी करण्याचा प्रयत्न
सात-बारा उताऱ्यातील अडचणी आणि फेरफार नोंदींना लागणारा वेळ कमी करण्यासाठी शासन प्रयत्नशील आहे. ई-हक्क प्रणालीद्वारे सर्व अर्ज ऑनलाईन पद्धतीने स्वीकारले जात असल्याने प्रक्रिया अधिक जलद आणि सुलभ झाली आहे.
अॅग्रीस्टॅक व युनिक फार्मर आयडी
शेतकऱ्यांना युनिक फार्मर आयडी देण्यासाठी शासनाने अॅग्रीस्टॅक योजना सुरू केली आहे. यामुळे भविष्यात कर्ज, अनुदान किंवा इतर शासकीय कामांसाठी वारंवार वेगवेगळे उतारे सादर करण्याची गरज भासणार नाही.
ई-हक्कद्वारे उपलब्ध ११ ऑनलाईन सेवा
ई-हक्क प्रणालीअंतर्गत खालील ११ प्रकारच्या सेवा ऑनलाईन दिल्या जात आहेत:
जमीन खरेदी-विक्री नोंद (Sale-Purchase Mutation)
वारसाहक्क नोंदणी (Inheritance Mutation)
कौटुंबिक वाटणी (Partition Mutation)
न्यायालयीन आदेशावर आधारित नोंदी
बोजा कमी करणे
एकत्र कुटुंब नोंद कमी करणे
अपाक शेरा कमी करणे
इ-करार नोंद
विश्वस्ताचे नाव कमी करणे
बोजा चढविणे / गहाणखत नोंद
संपत्तीचे हस्तांतरण व मृत व्यक्तीचे नाव कमी करणे
शेतकऱ्यांसाठी मोठा फायदा
ई-हक्क प्रणालीमुळे शेतकरी आणि नागरिकांचा वेळ, पैसा आणि श्रम वाचणार आहेत. डिजिटल प्रक्रियेमुळे कामकाज अधिक पारदर्शक होणार असून, भ्रष्टाचारालाही आळा बसण्यास मदत होणार आहे.