फेब्रुवारी महिन्यातील महाराष्ट्राचे हवामान: पाऊस, तापमान आणि शेतकऱ्यांसाठी मार्गदर्शन (साध्या भाषेत)

फेब्रुवारी महिना साधारण थंड आणि कोरडा असतो. यंदा मात्र काही भागांत ढगाळ वातावरण, तर बहुतेक ठिकाणी दुपारचा उकाडा जाणवणार आहे. खाली २–४ फेब्रुवारीची स्थिती, तापमानाचा अंदाज, पावसाची शक्यता आणि शेतीसाठी उपयुक्त सूचना सोप्या शब्दांत दिल्या आहेत.

२–४ फेब्रुवारी: आठवड्याच्या सुरुवातीला काय चित्र?

• उत्तर महाराष्ट्र व खानदेश (नाशिक, धुळे, नंदुरबार, जळगाव परिसर) येथे ढगाळ वातावरण राहण्याची शक्यता.

• अगदी तुरळक ठिकाणी २–४ मिमी इतका हलका पाऊस होऊ शकतो.

• ५ फेब्रुवारीपासून ढगाळपणा कमी होण्याची शक्यता आहे.

 मोठ्या पावसाची शक्यता नाही; शेतकामे बहुतांशी सुरू ठेवता येतील.

तापमान आणि थंडीची स्थिती

पहिला आठवडा

• उत्तर कोकण व मध्य महाराष्ट्रातील १३ जिल्हे: पहाटेचे किमान तापमान सरासरीपेक्षा ३–४°C जास्त राहण्याची शक्यता—म्हणजे रात्री थंडी कमी, उकाडा जास्त जाणवेल.

• उर्वरित २३ जिल्हे: पहाटेचे तापमान सरासरीसारखे; सौम्य थंडी.

पुढचे ३ आठवडे

• बहुतेक ठिकाणी थंडी जाणवेल; पण मुंबईसह कोकण, खानदेश, मध्य महाराष्ट्र, छत्रपती संभाजीनगर (अहिल्यानगर) व जालना अशा १९ जिल्ह्यांत थंडी कमी जाणवण्याची शक्यता.

दुपारचे कमाल तापमान (उकाडा)

• नाशिक व अहिल्यानगर वगळता ३४ जिल्ह्यांत दुपारचे कमाल तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता.

• त्यामुळे फेब्रुवारीतही दुपारी ऊन व उकाडा जाणवेल.

• याचा परिणाम म्हणून रब्बी पिकांना सिंचनाची गरज नेहमीपेक्षा वाढू शकते.

संपूर्ण फेब्रुवारीत पावसाची शक्यता

• फेब्रुवारीत साधारणपणे ०–१० मिमी पाऊस अपेक्षित असतो.

• यंदा अहिल्यानगर, छ. संभाजीनगर, जालना, अमरावती, नागपूर, भंडारा हे ६ जिल्हे वगळता उर्वरित ३० जिल्ह्यांत पाऊस सरासरीपेक्षा कमी (१० मिमीपेक्षा कमी) राहण्याची शक्यता.

• म्हणजेच बहुतेक भागांत महिना जवळपास कोरडा जाऊ शकतो; वरच्या ६ जिल्ह्यांत हलका पाऊस होण्याची शक्यता आहे.

हे हवामान का तयार झाले?

• फेब्रुवारीच्या पहिल्या आठवड्यातील पश्चिमी विक्षोभ नेहमीपेक्षा दक्षिणेकडे सरकला आहे.

• त्यासोबत येणारे थंड व कोरडे वारे खानदेशपर्यंत पोहोचले आहेत.

• त्याचवेळी महाराष्ट्रावर चक्रीय वारे असून बंगालच्या उपसागरातून येणारी आर्द्रता या थंड वार्‍यात मिसळल्याने उत्तर महाराष्ट्रात ढगाळ वातावरण टिकून आहे.

शेतकऱ्यांसाठी थोडक्यात मार्गदर्शन

• रब्बी पिकांसाठी सिंचनाचे आवर्तन घट्ट ठेवा (उकाडा लक्षात घेऊन).

• ज्या ६ जिल्ह्यांत हलक्या पावसाची शक्यता आहे तिथे भुसा, कडबा व साठवण धान्य आच्छादनाखाली ठेवा.

• मोठा मुसळधार पाऊस अपेक्षित नसल्याने कापणी/आंतरमशागत नियोजन सुरू ठेवा.

• दुपारच्या उकाड्यात पाणी व्यवस्थापन आणि मल्चिंग उपयोगी ठरेल.