मराठवाड्यात रब्बी पेरणी विक्रमी; तीन जिल्ह्यांत 147% क्षेत्र वाढ

मराठवाड्यातील छत्रपती संभाजीनगर, जालना आणि बीड या जिल्ह्यांमध्ये यंदाच्या रब्बी हंगामात पेरणीमध्ये लक्षणीय वाढ झाल्याचे चित्र समोर आले आहे. उपलब्ध माहितीनुसार, या तीन जिल्ह्यांत रब्बी पिकांची पेरणी सरासरी क्षेत्राच्या तुलनेत तब्बल 147.75 टक्क्यांपर्यंत पोहोचली आहे.

सामान्य परिस्थितीत या भागात सुमारे 7.27 लाख हेक्टर क्षेत्रावर रब्बी पेरणी होते. मात्र यंदा पिकांसाठी अनुकूल हवामान, पावसाचे योग्य वितरण आणि जमिनीत साठलेल्या आर्द्रतेमुळे पेरणीचे क्षेत्र वाढून सुमारे 10.75 लाख हेक्टर झाले आहे.

क्षेत्रवाढीमागील प्रमुख कारणे

रब्बी पेरणी वाढण्यामागे अनेक घटक कारणीभूत ठरले आहेत:

• खरीप हंगामानंतर जमिनीत टिकून राहिलेली आर्द्रता

• पावसाचे समाधानकारक प्रमाण

• सिंचन सुविधांमध्ये सुधारणा

• पिकांना मिळणारे स्थिर बाजारभाव

• उत्पादन खर्चाच्या तुलनेत चांगला नफा

कोणत्या पिकांना प्राधान्य?

या भागात प्रामुख्याने पुढील रब्बी पिकांची पेरणी वाढलेली दिसते:

• ज्वारी

• गहू

• हरभरा

• इतर कडधान्य पिके

या पिकांना कमी पाण्याची गरज आणि बाजारातील स्थिर मागणी असल्यामुळे शेतकरी त्याकडे वळत आहेत.

शेती अर्थकारणासाठी सकारात्मक संकेत

रब्बी पेरणी क्षेत्रात वाढ होणे म्हणजे:

✔ अन्नधान्य उत्पादन वाढण्याची शक्यता
✔ शेतकऱ्यांचे उत्पन्न सुधारण्याची अपेक्षा
✔ ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला चालना
✔ कडधान्य उत्पादनात वाढ
✔ आयातीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत

पुढील आव्हाने

तज्ज्ञांच्या मते, उत्पादन वाढीसोबत पुढील बाबी महत्त्वाच्या ठरतील:

• हवामानातील अचानक बदल

• रोग व किडींचा प्रादुर्भाव

• बाजारभावातील चढ-उतार

• पाणी व्यवस्थापन