मिनी ट्रॅक्टरवर 90% अनुदान! नवीन योजना माहिती

महाराष्ट्रातील अनुसूचित जाती (SC) आणि नवबौद्ध घटकांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी समाजकल्याण विभागाने एक मोठा निर्णय घेतला आहे. आर्थिक वर्ष 2025–26 साठी विशेष योजना सुरू करण्यात आली असून अनुसूचित जाती व नवबौद्ध स्वयंसहायता बचत गटांना (SHG) मिनी ट्रॅक्टर खरेदीसाठी 90% पर्यंत अनुदान देण्यात येणार आहे.

या योजनेअंतर्गत जास्तीत जास्त 3.5 लाख रुपये किमतीच्या मिनी ट्रॅक्टरवर 3.15 लाख रुपये पर्यंत अनुदान मिळू शकते. त्यामुळे शेतकरी गटांना अत्यंत कमी स्वहिस्शामध्ये (फक्त 10%) मिनी ट्रॅक्टर मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

 योजना नेमकी काय आहे? (Mini Tractor Subsidy Scheme 2025–26)

ही योजना समाजकल्याण विभागाद्वारे राबवली जात असून ती फक्त स्वयंसहायता बचत गटांसाठी लागू आहे. वैयक्तिक लाभार्थ्यांसाठी ही योजना नाही.

योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे SC/नवबौद्ध गटांना शेती कामासाठी यांत्रिकीकरण (Mechanization) मिळणे, उत्पादन खर्च कमी होणे आणि उत्पन्न वाढणे.

 किती अनुदान मिळेल? (Subsidy Details)

या योजनेत शासनाने स्पष्ट नियम ठरवले आहेत:

• मिनी ट्रॅक्टर + उपसाधने यांची कमाल किंमत: 3,50,000 रुपये

• शासन अनुदान: 90%

• गटाचा स्वहिस्सा: 10%

• जास्तीत जास्त अनुदान रक्कम: 3,15,000 रुपये

 म्हणजेच 3.50 लाखांच्या ट्रॅक्टरसाठी गटाला फक्त 35,000 रुपये स्वहिस्सा भरावा लागू शकतो.

 योजना कोणासाठी आहे? (Eligibility)

ही योजना “सर्वांसाठी” नाही. ती फक्त ठराविक गटांसाठीच उपलब्ध आहे.

 अर्ज कोण करू शकतात?

फक्त अनुसूचित जाती व नवबौद्ध स्वयंसहायता बचत गट (SHG) अर्ज करू शकतात.

 मुख्य पात्रता अटी

• गटातील किमान 80% सदस्य SC/नवबौद्ध असणे आवश्यक

• गटाचे अध्यक्ष आणि सचिव दोघेही SC/नवबौद्ध असणे बंधनकारक

• गटातील सर्व सदस्य महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावेत

 कोण पात्र नाही?

• ज्यांनी यापूर्वी पॉवर टिलर किंवा मिनी ट्रॅक्टरचे अनुदान घेतले आहे, त्या गटांना पुन्हा लाभ मिळणार नाही.

 अर्ज प्रक्रिया काय आहे? (How to Apply)

या योजनेसाठी अर्ज करण्यासाठी ऑनलाइन लिंक नाही असे अनेक ठिकाणी दिसते. त्यामुळे अर्ज ऑफलाइन पद्धतीने सादर करावा लागतो.

 अर्ज कुठे करायचा?

• संबंधित जिल्ह्यातील सामाजिक न्याय भवन

• समाज कल्याण सहायक आयुक्त कार्यालय

अर्ज विहित नमुन्यात सादर करावा लागेल.

 अर्जाची शेवटची तारीख (Last Date)

या योजनेसाठी अर्ज सादर करण्याची अंतिम तारीख:

 30 जानेवारी 2026

 महत्वाचे: जर उद्दिष्टापेक्षा जास्त अर्ज आले, तर लाभार्थ्यांची निवड लॉटरी पद्धतीने (Lottery System) केली जाईल.

 आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)

अर्जासोबत खालील कागदपत्रे जोडणे आवश्यक आहे:

1. स्वयंसहायता बचत गट नोंदणी प्रमाणपत्र

2. गटातील सदस्यांची यादी

3. सर्व सदस्यांची जात प्रमाणपत्रे (Caste Certificate)

4. सर्व सदस्यांचे अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate)

5. गटाच्या राष्ट्रीयीकृत बँकेच्या पासबुकची झेरॉक्स प्रत

 शक्य असल्यास: अध्यक्ष/सचिव यांचे आधार, पॅन, फोटो, गटाचा ठराव (Resolution) सुद्धा तयार ठेवा.

 ट्रॅक्टर खरेदीबाबत अटी (Purchase Conditions)

योजनेमध्ये काही महत्वाच्या अटी आहेत:

• मिनी ट्रॅक्टर व उपसाधने फक्त शासन मान्यताप्राप्त उत्पादकाकडूनच खरेदी करणे बंधनकारक

• अनुदानाची रक्कम थेट बचत गटाच्या बँक खात्यात जमा केली जाईल

• रोखी स्वरूपात पैसे हातात मिळणार नाहीत

 त्यामुळे फसवणूक टाळण्यासाठी गटाने अधिकृत डीलर/कंपनीकडूनच व्यवहार करावा.

या योजनेचा शेतकरी गटांना फायदा काय?

ही योजना विशेषतः लहान व मध्यम शेती असलेल्या गटांसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरू शकते:

• मजुरीवर होणारा खर्च कमी

• वेळेत शेतीची कामे पूर्ण

• पेरणी/मशागत/फवारणी/वाहतूक सोपी

• दुसऱ्या शेतकऱ्यांना भाड्याने देऊन अतिरिक्त उत्पन्नाचा पर्याय

• गटाला आर्थिक स्थैर्य

 अर्ज करण्यापूर्वी लक्षात ठेवा (Important Tips)

 अर्ज करताना खालील गोष्टी टाळा:

• अपूर्ण अर्ज सादर करू नका

• कागदपत्रांची सत्यप्रत योग्य प्रकारे जोडावी

• गटाचा ठराव (जर मागितला तर) आधीच तयार ठेवा

• शेवटच्या दिवशी अर्ज देणे टाळा

• कार्यालयाकडून पावती/स्वीकृती घ्या