नारायणगाव–जुन्नर परिसरात कांदा उत्पादकांवर संकट

विक्रमी लागवड, घसरलेले दर आणि वाढता आर्थिक तोटा

नारायणगाव–जुन्नर परिसरात यंदाच्या रब्बी हंगामात कांद्याची विक्रमी लागवड झाली आहे. सुमारे 13,500 हेक्टर क्षेत्रावर कांदा पिकवला गेला असून उत्पादन मोठ्या प्रमाणात अपेक्षित आहे. मात्र सध्याच्या घसरलेल्या बाजारभावामुळे शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक फटका बसत आहे.

 विक्रमी लागवड – उत्पादन वाढीची अपेक्षा

या भागातील हवामान, सिंचन सुविधा आणि बाजारपेठेची उपलब्धता यामुळे शेतकऱ्यांनी मोठ्या प्रमाणात कांदा लागवड केली.

• अंदाजे 13,500 हेक्टर क्षेत्रावर लागवड

• उत्पादन मुबलक होण्याची शक्यता

• बाजारात पुरवठा वाढल्याने दरांवर दबाव

 घसरलेल्या दरामुळे मोठा तोटा

सध्या कांद्याचे बाजारभाव उत्पादन खर्चापेक्षा कमी असल्याने शेतकऱ्यांना तोटा सहन करावा लागत आहे.

• प्रति किलो उत्पादन खर्च → ₹10 ते ₹12

• सध्याचा सरासरी बाजारभाव → ₹9 प्रति किलो

• खर्चही भरून निघत नाही

 एकरी उत्पादन खर्च व तोटा

• एकरी एकूण खर्च → अंदाजे ₹1.5 लाख

• शेतकऱ्यांना एकरी तोटा → ₹40,000 ते ₹50,000

दर घसरल्यामुळे काढणी, वाहतूक आणि साठवण खर्चही परवडत नसल्याची शेतकऱ्यांची तक्रार आहे.

 शेतकऱ्यांची चिंता वाढली

उत्पादन भरपूर असूनही योग्य दर मिळत नसल्याने शेतकरी आर्थिक संकटात सापडले आहेत. काही शेतकरी खर्च वसूल होण्यासाठी कांदा साठवण्याचा किंवा विक्री लांबणीवर टाकण्याचा विचार करत आहेत.

 दर घसरण्याची प्रमुख कारणे

✔ मोठ्या प्रमाणातील उत्पादन
✔ बाजारात वाढलेली आवक
✔ मागणी-पुरवठा असमतोल
✔ साठवण व निर्यात व्यवस्थेतील अडचणी

संभाव्य उपाय

 साठवण सुविधा वापरणे
 टप्प्याटप्प्याने विक्री करणे
 प्रक्रिया उद्योग किंवा थेट विक्री पर्याय
 निर्यात वाढीसाठी धोरणात्मक पावले