परभणी–हिंगोलीत रब्बी पेरणी झाली 4.99 लाख हेक्टरवर, पण ई-पीक पाहणी अजूनही 4.05 लाख हेक्टरवर बाकी!

रब्बी हंगाम 2025-26 मध्ये परभणी आणि हिंगोली या दोन जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पेरणी झाली आहे. मात्र त्या तुलनेत ई-पीक पाहणी (E-Crop Survey) पूर्ण होण्याचा वेग कमी असल्यामुळे हजारो शेतकऱ्यांचा महत्त्वाचा डिजिटल रेकॉर्ड प्रलंबित आहे.

यामुळेच सध्या “ई-पीक पाहणी बाकी” अशी चर्चा वाढत आहे.

रब्बी पेरणीचे एकूण क्षेत्र किती?

उपलब्ध माहितीनुसार—

 परभणी + हिंगोली मिळून रब्बी पेरणीचे एकूण क्षेत्र: 4,99,249 हेक्टर

हे क्षेत्र लक्षात घेतले तर या भागातील रब्बी शेतीचा प्रमाण खूप मोठा आहे.

ई-पीक पाहणी किती पूर्ण झाली?

ई-पीक पाहणी म्हणजे शेतकऱ्यांनी केलेल्या पेरणीचे डिजिटल सर्वेक्षण.
मात्र सध्याच्या आकड्यानुसार—

 पूर्ण झालेली ई-पीक पाहणी: 93,856 हेक्टर

याचा अर्थ असा की जवळपास 1 लाख हेक्टरपर्यंतच सर्वेक्षण पूर्ण झाले आहे.

ई-पीक पाहणी किती क्षेत्रावर प्रलंबित आहे?

सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे—

 प्रलंबित ई-पीक पाहणी: सुमारे 4,05,000 हेक्टर

म्हणजेच परभणी–हिंगोलीमध्ये 4 लाख 5 हजार हेक्टर क्षेत्रावर ई-पीक पाहणी अजूनही बाकी असल्याचे समोर येते.

साधे गणित: ई-पीक पाहणी अजून किती टक्के बाकी?

• एकूण पेरणी: 4,99,249 हेक्टर

• पूर्ण सर्वे: 93,856 हेक्टर

• बाकी: 4,05,393 हेक्टर (अंदाजे 4.05 लाख)

 म्हणजे एकूण पेरणीपैकी जवळपास 80% पेक्षा जास्त क्षेत्रावर ई-पीक पाहणी अजूनही प्रलंबित आहे.

ई-पीक पाहणी (E-Crop Survey) म्हणजे नेमकं काय?

ई-पीक पाहणी ही शेतकऱ्यांनी केलेल्या पेरणीचा सरकारी डिजिटल रेकॉर्ड आहे.
या पाहणीमध्ये संबंधित शेतातील—

• कोणते पीक आहे?

• किती क्षेत्रावर आहे?

• पेरणी झाली आहे का?

• शेताची स्थिती काय आहे?

यासारखी माहिती डिजिटल स्वरूपात नोंदवली जाते.

ई-पीक पाहणी का गरजेची आहे?

ई-पीक पाहणी पूर्ण झाल्यामुळे शेतकऱ्यांना पुढील गोष्टींसाठी उपयोग होतो—

 अनुदान / सरकारी मदत
 पीक विमा (Crop Insurance)
 नैसर्गिक आपत्तीतील नुकसान भरपाई
 पीक कर्ज आणि सरकारी योजनांमध्ये सुविधा
 शेतातील पिकाची अधिकृत नोंद

अनेक वेळा ई-पीक पाहणी प्रलंबित राहिली, तर शेतकऱ्यांचे काही लाभ उशिरा मिळू शकतात किंवा अडचणी येऊ शकतात.

पाहणी प्रलंबित राहण्यामागे कारणं कोणती असू शकतात?

काही ठिकाणी ई-पीक पाहणी अपूर्ण राहण्यामागे ही कारणं असू शकतात—

• कर्मचारी/सर्वे टीमची कमतरता

• नेटवर्क/अॅप समस्या

• शेतकरी वेळेवर उपलब्ध नसणे

• माहिती अपडेट न होणे

• काही भागात क्षेत्र खूप मोठं असणे

शेतकऱ्यांनी काय करावे?

जर तुमच्या गावात किंवा शेतात ई-पीक पाहणी अजून झाली नसेल तर—

 ग्रामसेवक/तलाठी/कृषी सहाय्यक यांच्याकडे विचारणा करा
 आपल्या शेताची माहिती योग्य आहे का तपासा
 सर्वे टीम आली तर उपस्थित राहा
 पीक बदल/फेरफार असेल तर तत्काळ कळवा

 वेळेत ई-पीक पाहणी झाली तर पुढील लाभ मिळणे सोपे होते.