Farmer ID कार्ड नावाखाली फसवणूक? शेतकऱ्यांनी सावध राहा – सरकारचा इशारा

प्रस्तावना

शेतकऱ्यांना डिजिटल पद्धतीने जोडण्यासाठी केंद्र सरकारने Agristack योजना सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत प्रत्येक शेतकऱ्याला Farmer ID दिली जात आहे. या आयडीमुळे भविष्यात सरकारी योजना, अनुदाने, पीक माहिती आणि इतर सेवा एका डिजिटल ओळखीद्वारे मिळू शकतील.

मात्र या प्रक्रियेदरम्यान काही ठिकाणी Farmer ID कार्ड छापून देण्याच्या नावाखाली शेतकऱ्यांकडून पैसे उकळण्याचे प्रकार समोर येत आहेत. त्यामुळे सरकारने शेतकऱ्यांना सावध राहण्याचा इशारा दिला आहे.

Farmer ID म्हणजे काय?

Farmer ID ही शेतकऱ्यांची डिजिटल ओळख आहे जी Agristack प्रणालीद्वारे तयार केली जाते.

या आयडीमुळे खालील सुविधा मिळण्यास मदत होईल:

• सरकारी योजनांचा लाभ सोप्या पद्धतीने मिळणे

• पीक व जमिनीची माहिती एकाच ठिकाणी उपलब्ध होणे

• अनुदान आणि योजना थेट शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचणे

• कृषी संबंधित सेवा डिजिटल पद्धतीने मिळणे

महत्त्वाचे म्हणजे ही Farmer ID पूर्णपणे डिजिटल आहे. सरकारकडून कोणतेही अधिकृत कार्ड छापून दिले जात नाही.

Farmer ID कार्ड नावाखाली फसवणूक

विधानसभेत काही आमदारांनी असा मुद्दा उपस्थित केला की, काही CSC (Common Service Center) किंवा सेवा केंद्रांकडून Farmer ID कार्ड छापून देण्याच्या नावाखाली शेतकऱ्यांकडून पैसे घेतले जात आहेत.

या प्रकारामुळे अनेक शेतकऱ्यांची फसवणूक होण्याची शक्यता आहे.

या संदर्भात कृषिमंत्र्यांनी स्पष्ट केले की:

• सरकार Farmer ID कार्ड देत नाही

• ही प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल आहे

• कोणी कार्ड छापून देत असल्यास ती अधिकृत प्रक्रिया नाही

महाराष्ट्रात Farmer ID नोंदणीची प्रगती

राज्यात Farmer ID तयार करण्याचे काम मोठ्या प्रमाणावर सुरू आहे.

उपलब्ध माहितीनुसार:

• महाराष्ट्रात एकूण शेतकरी: सुमारे 1 कोटी 71 लाख

• तयार झालेल्या Farmer ID: 1 कोटी 31 लाख 82 हजार (4 मार्च 2026 पर्यंत)

इतक्या मोठ्या प्रमाणावर Farmer ID तयार करणारे महाराष्ट्र हे देशातील पहिले राज्य असल्याचा दावा सरकारने केला आहे.

डेटाच्या सुरक्षिततेबाबत प्रश्न

या योजनेबाबत काही नेत्यांनी शेतकऱ्यांच्या डेटा सुरक्षिततेबाबत प्रश्न उपस्थित केले आहेत.

मुख्य मुद्दे:

• शेतकऱ्यांची संवेदनशील माहिती सुरक्षित राहील का?

• जर काम खासगी कंपन्यांना दिले असेल तर निविदा प्रक्रिया पारदर्शक होती का?

यावर सरकारकडून स्पष्टीकरण देण्यात आले की Farmer ID ही डिजिटल ओळख असून राज्य सरकारकडून कार्ड वितरित केले जात नाही.

शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?

शेतकऱ्यांनी खालील गोष्टी लक्षात ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे:

• Farmer ID काढण्यासाठी कोणालाही रोख पैसे देऊ नका

• अधिकृत पोर्टल किंवा अधिकृत CSC केंद्रातूनच नोंदणी करा

• कोणी Farmer ID कार्ड देतो म्हणत पैसे मागत असेल तर सावध राहा

• अशा प्रकारांची कृषी विभाग किंवा स्थानिक प्रशासनाकडे तक्रार करा

Agristack अंतर्गत दिली जाणारी Farmer ID ही शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची डिजिटल ओळख आहे. भविष्यात अनेक सरकारी योजना या आयडीशी जोडल्या जाण्याची शक्यता आहे.

परंतु या प्रक्रियेत काही ठिकाणी होणाऱ्या फसवणुकीपासून शेतकऱ्यांनी सावध राहणे गरजेचे आहे. Farmer ID साठी पैसे देण्याची गरज नाही हे प्रत्येक शेतकऱ्याने लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे.