खतांचा परिणाम कधी सुरू होतो आणि तो किती काळ टिकतो? जाणून घ्या सविस्तर माहिती

शेतीमध्ये पिकांना विविध अन्नद्रव्यांची गरज असते. अनेकदा शेतकरी खते तर टाकतात, पण त्यांचा नेमका परिणाम कधी दिसेल आणि ती पिकाला किती दिवस लागू पडतील, याबद्दल संभ्रम असतो. योग्य नियोजनासाठी प्रत्येक घटकाचा 'रिस्पॉन्स टाइम' माहिती असणे गरजेचे आहे.

खालील माहिती तुम्हाला खतांचे नियोजन अचूक करण्यास मदत करेल:

१. कॅल्शियम नायट्रेट

कॅल्शियम नायट्रेट हे पिकाच्या वाढीसाठी आणि फळांच्या मजबुतीसाठी वापरले जाते. हे खत दिल्यानंतर साधारण ३ ते ७ दिवसांत त्याचा परिणाम दिसू लागतो. मात्र, याचा जमिनीतील प्रभाव मर्यादित असतो, तो साधारण ७ ते १५ दिवसांपर्यंत टिकतो.

२. मॅग्नेशियम सल्फेट

पिकांमधील हरितद्रव्य वाढवण्यासाठी आणि पाने हिरवीगार करण्यासाठी हे अत्यंत प्रभावी आहे. सर्व घटकांमध्ये हे सर्वात वेगाने कार्य करते. याचा रिझल्ट अवघ्या ३ ते ६ दिवसांत दिसून येतो आणि त्याचा प्रभाव १० ते १४ दिवसांपर्यंत राहतो.

३. बोरॉन

फळधारणा आणि फुलांची गळती रोखण्यासाठी बोरॉन महत्त्वाचे आहे. बोरॉनचा वापर केल्यानंतर ५ ते १० दिवसांत बदल जाणवू लागतात. हे घटक पिकात १० ते २० दिवसांपर्यंत सक्रिय राहतात.

४. सल्फर (गंधक)

सल्फर हे पिकाची रोगप्रतिकारशक्ती आणि गुणवत्ता सुधारते. याचा परिणाम दिसायला थोडा जास्त वेळ लागतो, साधारण १० ते २० दिवस. परंतु, एकदा परिणाम सुरू झाला की तो दीर्घकाळ म्हणजे ३० दिवसांपेक्षा जास्त काळ टिकून राहतो.

५. झिंक (जस्त)

पिकाची उंची आणि फुटवा वाढवण्यासाठी झिंक आवश्यक असते. झिंकचा परिणाम ७ ते १४ दिवसांत दिसायला सुरुवात होते आणि याचा प्रभाव जमिनीत २० ते ३० दिवसांपर्यंत चांगल्या प्रकारे राहतो.

६. फेरस (लोह)

पाने पिवळी पडू नयेत म्हणून लोहाचा वापर केला जातो. फेरस सल्फेट दिल्यानंतर ५ ते १० दिवसांत पिकावर त्याचा सकारात्मक परिणाम दिसतो. याचा कार्यकाळ साधारण १० ते २० दिवस असतो.

महत्त्वाची टीप:

खतांचा हा कालावधी जमिनीचा प्रकार, ओलावा आणि हवामानानुसार थोडा कमी-जास्त होऊ शकतो. हलक्या जमिनीत खते लवकर वाहून जातात, तर भारी जमिनीत त्यांचा प्रभाव जास्त काळ टिकतो. त्यामुळे पिकाच्या गरजेनुसार योग्य अंतराने खतांचा डोस देणे फायदेशीर ठरते.

तुम्ही ही खते जमिनीतून देणार आहात की फवारणीद्वारे वापरणार आहात? कारण पद्धतीनुसार त्यांचा वेग बदलू शकतो!