महाराष्ट्रातील ज्वारीचे गाव : इथल्या ज्वारीचा होतोय बोलबाला
छत्रपती संभाजीनगर जिल्ह्यातील खुलताबाद तालुक्यातील गल्लेबोरगाव आणि आसपासच्या गावांमध्ये रब्बी ज्वारी शेतीचा मोठ्या प्रमाणात विस्तार होताना दिसत आहे. मागील ५ वर्षांत ज्वारी पिकाने शेतकऱ्यांसाठी स्थिर उत्पन्नाचा मजबूत पर्याय निर्माण केला आहे.

📍 ज्वारी क्लस्टर तयार

गल्लेबोरगावसह पळसवाडी, चिंचोली, आखतवाडा, शेकापूरी, खाजपूर, वेरूळ, कसाबखेडा आदी १५–२० गावांमध्ये रब्बी ज्वारीचे क्लस्टर तयार झाले आहे.

• गावाची लोकसंख्या: ~४५००
• खरिप क्षेत्र: १२६४ हेक्टर
• रब्बी क्षेत्र: ६१९ हेक्टर

येथील शेतकरी प्रामुख्याने मका (खरिप) आणि ज्वारी (रब्बी) असा पिकांचा ठरलेला पॅटर्न वापरतात.

📈 ५ वर्षांत ज्वारी क्षेत्रात वाढ

• 2021-22: ३९६ हेक्टर
• 2025-26: ४९७ हेक्टर

👉 म्हणजेच ज्वारी क्षेत्रात झपाट्याने वाढ झाली आहे.

🌱 सुधारित वाणांचा वापर

शेतकरी खालील सुधारित वाणांची लागवड मोठ्या प्रमाणात करत आहेत:

• परभणी सुपर मोती
• परभणी मोती
• परभणी शक्ती
• फुले सुचित्रा

👉 या वाणांमुळे धान्य + कडबा दोन्ही उत्पादन चांगले मिळते.

🌾 उत्पादनात वाढ

पूर्वी:

• ८–९ क्विंटल प्रति एकर

आता:

• कोरडवाहू: १०–१२ क्विंटल
• बागायती: १५–२३ क्विंटल

👉 आधुनिक तंत्रज्ञान आणि गादीवाफा पद्धतीमुळे उत्पादनात लक्षणीय वाढ.

💰 बाजारभाव आणि नफा

• ज्वारी दर: ₹3100 → ₹4900 प्रति क्विंटल
• सध्या: ₹4500+ प्रति क्विंटल

🌿 कडब्याचा दर:

• पूर्वी: ₹1700–2200
• सध्या: ₹2500–3100

👉 कमी खर्च + चांगला भाव = जास्त नफा