खत खरेदीचे नियम बदलले!
खत खरेदीचे नियम बदलले! आता अवाढव्य खत खरेदीला चाप; जाणून घ्या काय आहे 'रेशनिंग' प्रणाली आणि AgriStack ID
शेतकरी मित्रांनो, खत खरेदीच्या बाबतीत राज्य सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाचा आणि मोठा निर्णय घेतला आहे. यापुढे शेतकऱ्यांना त्यांच्या शेतात पिकांच्या गरजेनुसारच खतांची खरेदी करता येणार आहे. म्हणजेच, आता खतांचे 'रेशनिंग' (Rationing) केले जाणार असून, गरजेपेक्षा जास्त खत खरेदी करण्यावर निर्बंध आले आहेत. कृषी विभागाचा हा निर्णय नेमका काय आहे आणि त्याचा तुमच्यावर काय परिणाम होईल, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे.
खत रेशनिंग निर्णयाचे मुख्य कारण
सध्याच्या जागतिक युद्धजन्य परिस्थितीमुळे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर खतांच्या कच्च्या मालाचा तुटवडा निर्माण झाला आहे. परिणामी, राज्याला मिळणाऱ्या खतांच्या पुरवठ्यावर परिणाम होऊ शकतो. काही ठिकाणी शेतकरी आणि विक्रेते गरजेपेक्षा जास्त खतांची साठेबाजी करत असल्याचे कृषी विभागाच्या निदर्शनास आले आहे. खतांचा काळाबाजार रोखण्यासाठी आणि गरजू शेतकऱ्यांना वेळेवर खत मिळण्यासाठी कृषी आयुक्त सूरज मांढरे यांनी ही रेशनिंग प्रणाली लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
निर्णयातील महत्त्वाचे बदल आणि 'AgriStack ID'
१. AgriStack ID अनिवार्य: खत खरेदीसाठी आता 'अॅग्रीस्टॅक' (AgriStack) योजनेतील शेतकरी ओळख क्रमांक असणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. तुमच्या शेतीची नोंद, पिकांची माहिती आणि आधार कार्ड यावर आधारित हा एक विशिष्ट ओळख क्रमांक आहे. ज्या शेतकऱ्यांकडे हा क्रमांक नसेल, त्यांना भविष्यात खत खरेदी करताना अडचणी येऊ शकतात.
२. पिकांच्या गरजेनुसारच खत मिळणार: या नवीन प्रणालीमुळे, तुम्ही अॅग्रीस्टॅक पोर्टलवर किती शेती आणि कोणते पीक नोंदवले आहे, हे पाहिले जाईल. समजा तुम्ही ५ एकर कापूस नोंदवला असेल, तर त्या ५ एकर कापसाला शास्त्रोक्त पद्धतीने जेवढे खत लागते, तेवढेच खत तुम्हाला अधिकृत विक्रेत्याकडून मिळेल. यामुळे खतांचा अनावश्यक वापर टळणार आहे.
३. ३० मे पूर्वी नोंदणीचे आवाहन: राज्यात सध्या सुमारे ३० लाख शेतकऱ्यांकडे अॅग्रीस्टॅक आयडी उपलब्ध नाही. त्यामुळे हा नियम लगेच कठोरपणे लागू न करता टप्प्याटप्प्याने राबवला जाणार आहे. तरीही, कृषी आयुक्तांनी आवाहन केले आहे की, २० मे २०२६ पूर्वी सर्व शेतकऱ्यांनी आपला ओळख क्रमांक काढून घ्यावा.
साठेबाजी करणाऱ्यांवर कारवाईचा बडगा
काही विक्रेते आणि शेतकरी खतांची अवाजवी खरेदी-विक्री करत असल्याचे तपासणीत आढळले आहे. हे रोखण्यासाठी कृषी विभागाने 'फिरती पथके' तैनात केली आहेत. जे विक्रेते चढ्या दराने खत विकतील किंवा साठेबाजी करतील, त्यांच्यावर कडक कायदेशीर कारवाई केली जाणार आहे.
शेतकरी बांधवांसाठी 'कृषी क्रांती'चा सल्ला
त्वरित नोंदणी करा: जर तुम्ही अजूनही AgriStack पोर्टलवर आपली नोंदणी केली नसेल, तर जवळच्या सीएससी (CSC) केंद्रावर किंवा कृषी सहाय्यकांशी संपर्क साधून नोंदणी पूर्ण करा.
नियोजित खरेदी: ऐन पावसाळ्यात खतांची पळापळ होऊ नये म्हणून आपल्या पिकांच्या गरजेनुसार खतांचे नियोजन आत्ताच करा.
पावतीची मागणी करा: खत खरेदी करताना नेहमी पक्की पावती मागा आणि त्यावर तुमचा आधार क्रमांक किंवा AgriStack ID असल्याची खात्री करा.
कृषी विभागाचा हा निर्णय खतांचा समान पुरवठा करण्यासाठी आणि काळाबाजार थांबवण्यासाठी आहे. सुरुवातीला ही प्रक्रिया काहीशी कठीण वाटली तरी, दीर्घकाळात यामुळे सर्वसामान्य शेतकऱ्यांना रास्त दरात आणि वेळेवर खत उपलब्ध होण्यास मदत होईल.
शेतीविषयक ताज्या बातम्या, खतांचे दर आणि बाजारभावासाठी 'कृषी क्रांती' (krushikranti.com) या आपल्या हक्काच्या वेबसाईटला दररोज भेट द्या.