महाराष्ट्रात उष्णतेचा कहर! अकोल्यात पारा ४५ अंशांवर; पावसाचा तात्पुरता दिलासा, पण मे महिन्यात येणार मोठी लाट?

महाराष्ट्र सध्या जणू काही आगीच्या गोळ्यात रूपांतरित झाला आहे. एप्रिल महिना संपता संपता सूर्याने रौद्र रूप धारण केले असून राज्याच्या अनेक भागांत तापमानाचा उच्चांक नोंदवला जात आहे. विदर्भातील अकोला येथे तापमानाने तब्बल ४५ अंश सेल्सिअसचा (45°C) टप्पा ओलांडला असून, उर्वरित महाराष्ट्रातही परिस्थिती चिंताजनक आहे. हवामान खात्याने (IMD) दिलेल्या ताज्या अपडेटनुसार, पुढील काही दिवस अत्यंत महत्त्वाचे असणार आहेत.

 अकोल्यात उच्चांकी तापमान; राज्याची स्थिती

विदर्भात उन्हाची तीव्रता सर्वाधिक असून अकोल्यात सलग दुसऱ्या दिवशी तापमान ४५ अंशांवर स्थिर आहे. याव्यतिरिक्त:

• विदर्भ आणि मराठवाडा: बहुतांश शहरांमध्ये तापमान ४० अंशांच्या पुढे गेले आहे. लातूर, धाराशिव आणि नांदेडमध्ये दुपारच्या वेळी 'कडक' संचारबंदी असल्यासारखी परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

• मुंबई आणि कोकण: या भागात तापमान जरी ४० अंशांखाली असले, तरी आर्द्रतेमुळे (Humidity) प्रचंड दमट उकाडा जाणवत आहे. घामामुळे नागरिकांच्या अंगाची लाहीलाही होत आहे.

• मध्य महाराष्ट्र: पुणे, सातारा आणि कोल्हापूरमध्येही पारा ४० अंशांच्या आसपास फिरत असल्याने उष्णतेची लाट जाणवत आहे.

 २६ एप्रिलपर्यंत अवकाळी पावसाचा इशारा

वाढत्या उष्णतेमध्ये एक आशेचा किरण म्हणजे हवामान खात्याने दिलेला पावसाचा इशारा. २६ एप्रिल २०२६ पर्यंत राज्याच्या काही भागांत अवकाळी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

• विजांच्या कडकडाटासह हलका ते मध्यम स्वरूपाचा पाऊस पडू शकतो.

• यामुळे काही काळासाठी तापमानात १-२ अंशांनी घट होऊन दिलासा मिळेल.

• महत्त्वाची टीप: हवामान खात्याने स्पष्ट केले आहे की, हा दिलासा केवळ तात्पुरता असेल. पावसाच्या थेंबांनंतर हवेतील आर्द्रता वाढल्याने उकाडा अधिक वाढण्याची शक्यता आहे.

 मे महिन्यात उष्णतेची मोठी लाट येणार?

सर्वात मोठी धोक्याची घंटा हवामान खात्याने मे महिन्यासाठी दिली आहे. एप्रिल अखेरीस थोडा दिलासा मिळेल असे वाटत असतानाच, मे महिन्याच्या मध्यापासून राज्यात उष्णतेची लाट (Heat Wave) अधिक तीव्र होण्याचा अंदाज आहे. या काळात तापमानाचे जुने विक्रम मोडीत निघू शकतात, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी आणि नागरिकांनी आत्तापासूनच मानसिक तयारी ठेवणे आवश्यक आहे.

 'कृषी क्रांती'चा शेतकरी बांधवांना मोलाचा सल्ला

वाढत्या उष्णतेचा परिणाम उन्हाळी पिकांवर आणि फळबागांवर होत आहे. अशा वेळी काय करावे? १. सिंचन व्यवस्थापन: पिकांना शक्य असल्यास पहाटे किंवा रात्री उशिरा पाणी द्या. दुपारी पाणी दिल्यास बाष्पीभवनामुळे पिकांना धक्का बसू शकतो. २. आच्छादन (Mulching): जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी पिकांच्या बुंध्याशी पाचटाचे किंवा प्लास्टिकचे आच्छादन करा. ३. जनावरांची काळजी: पाळीव प्राण्यांना सावलीत बांधा आणि त्यांच्यासाठी पिण्याच्या पाण्याची कायमस्वरूपी सोय ठेवा. ४. वैयक्तिक सुरक्षा: शेतीकामे करताना डोक्याला पांढरा रुमाल किंवा टोपी वापरा आणि भरपूर पाणी प्या.

 निसर्गाचा लहरीपणा आता मानवी जीवनासाठी आव्हानात्मक ठरत आहे. पावसाच्या सरी जरी अधूनमधून येत असल्या, तरी आगामी मे महिन्याचा कडाका पाहता सतर्क राहणे हाच एकमेव पर्याय आहे. हवामानाचे ताजे अपडेट्स मिळवण्यासाठी 'कृषी क्रांती' (krushikranti.com) सोबत जोडलेले राहा.