महाराष्ट्रात अवकाळी पावसाचा इशारा आणि मान्सूनची वाटचाल: जाणून घ्या तुमच्या भागातील हवामान!

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) नुकतेच नवीन हवामान अंदाज प्रसिद्ध केले असून, यामध्ये महाराष्ट्रातील विविध भागांसाठी महत्त्वाचे इशारे देण्यात आले आहेत. सध्या राज्यात एकाच वेळी उष्णतेची लाट, वादळी वारे आणि अवकाळी पाऊस अशी संमिश्र परिस्थिती पाहायला मिळत आहे. चला तर मग जाणून घेऊया की येत्या काही दिवसांत महाराष्ट्रातील हवामान कसे असणार आहे.

वाशीममध्ये राज्यातील सर्वाधिक तापमान

गेल्या २४ तासांत राज्यातील विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या काही भागांमध्ये कडक ऊन आणि उष्णतेची लाट पाहायला मिळाली. संपूर्ण देशात सर्वाधिक कमाल तापमानाची नोंद महाराष्ट्रातील वाशीम येथे झाली, जिथे पारा ४३.८°C वर पोहोचला होता. याशिवाय विदर्भ आणि मराठवाड्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये तापमान ४०°C ते ४३°C दरम्यान नोंदवले गेले.

तथापि, येत्या ५ जूनपर्यंत महाराष्ट्रातील कमाल तापमानात हळूहळू २ ते ३ अंशांची घसरण होण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे नागरिकांना तीव्र उष्णतेपासून काहीसा दिलासा मिळू शकतो.

मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात गारपिटीचा तडाखा

राज्यात एकीकडे उष्णता असतानाच दुसरीकडे अवकाळी पावसाने हजेरी लावली आहे. गेल्या २४ तासांत मध्य महाराष्ट्रात काही ठिकाणी गारपीट (Hailstorm) झाली आहे. हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार, १ जून रोजी मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात ५० ते ६० किमी प्रतितास वेगाने वादळी वारे (Thundersquall) वाहण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती, ज्याचा वेग काही वेळात ७० किमी प्रतितासपर्यंत जाऊ शकत होता.

पुढील ७ दिवसांचा हवामान अंदाज (१ जून ते ७ जून २०२६)

आयएमडीच्या उपविभागीय अंदाजानुसार (Subdivision Forecast), पुढील काही दिवस महाराष्ट्रातील चारही प्रमुख विभागांमध्ये हवामान खालीलप्रमाणे असेल:

• कोकण आणि गोवा: १ ते ६ जून दरम्यान या भागात काही ठिकाणी (Isolated) हलका ते मध्यम पाऊस पडेल. तसेच ७ जून रोजी पावसाचा जोर किंचित वाढून तो 'SCT' (Scattered) म्हणजे अनेक ठिकाणी पडण्याची शक्यता आहे.

•  

• मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाडा: २ ते ५ जून दरम्यान वादळी वारे, विजांचा कडकडाट आणि मेघगर्जनेसह हलक्या पावसाचा अंदाज आहे. ७ जूनपर्यंत या भागात तुरळक ठिकाणी पाऊस सुरूच राहील.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा कृषी सल्ला (Agromet Advisory)

हवामानातील या अचानक बदलांमुळे शेती पिकांचे मोठे नुकसान होऊ शकते. यासाठी हवामान विभागाने खास मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत:

१. फळबागांचे रक्षण: मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील शेतकऱ्यांनी आपल्या फळबागा आणि भाजीपाल्याचे गारांपासून संरक्षण करण्यासाठी 'हेल नेट' (Hail nets) किंवा कापडाचा वापर करावा.

 २. पाण्याचा निचरा: शेतात पाणी साचून राहू नये म्हणून पाण्याचा निचरा करणारी यंत्रणा कार्यक्षम ठेवावी.

 ३. पिकांची काढणी: काढणीस तयार असलेल्या फळांची आणि पिकांची लवकरात लवकर काढणी करून घ्यावी आणि कापणी केलेला शेतमाल सुरक्षित ठिकाणी साठवावा. 

४. जनावरांची काळजी: वादळ, विजांचा कडकडाट किंवा गारपीट सुरू असताना पाळीव प्राण्यांना उघड्यावर न बांधता सुरक्षित शेडमध्ये ठेवावे.

सध्या राज्यात मान्सूनपूर्व वारे सक्रिय असल्याने नागरिकांनी विजा चमकत असताना झाडांखाली किंवा कच्च्या बांधकामाच्या आश्रयाला उभे राहणे टाळावे आणि हवामानाच्या ताज्या अपडेट्ससाठी सतर्क राहावे.

संदर्भ: ही माहिती भारत मौसम विज्ञान विभाग (mausam.imd.in) वर आधारित आहे.आय.एम.डी. (IMD) अधिकृत प्रसिद्धीपत्रक - २२ मे २०२६