महाराष्ट्र हवामान अंदाज: उष्णतेची लाट आणि पावसाचे सावट

मे महिन्याचा उत्तरार्ध सुरू असताना संपूर्ण भारतात हवामानाचे दोन टोकाचे पैलू पाहायला मिळत आहेत. भारतीय हवामानशास्त्र विभागाने (IMD) २२ मे २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, महाराष्ट्रातील विविध भागांत उष्णतेची लाट आणि मेघगर्जनेसह पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

विदर्भ: भीषण उष्णतेचा तडाखा

विदर्भात सध्या स्थिती अत्यंत गंभीर आहे. गेल्या २४ तासांत विदर्भातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये 'उष्णतेची लाट' (Heat Wave) ते 'भीषण उष्णतेची लाट' (Severe Heat Wave) अनुभवली गेली. वर्ध्यासारख्या ठिकाणी वाऱ्याचा वेग ३९ किमी प्रतितास नोंदवला गेला असून तापमानाचा पारा ४२ अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेला आहे. हवामान खात्याने पुढील काही दिवस (२५ मे पर्यंत) विदर्भासाठी 'ऑरेंज अलर्ट' जारी केला आहे. नागरिकांनी दुपारी १२ ते ४ या वेळेत बाहेर पडणे टाळावे आणि जास्तीत जास्त पाणी पिऊन स्वतःला हायड्रेटेड ठेवावे, असा सल्ला देण्यात आला आहे.

मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाडा: पावसाची हजेरी

एकीकडे विदर्भ तापत असताना, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात मात्र काहीसा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. गेल्या २४ तासांत मध्य महाराष्ट्रातील शहादा (नंदुरबार) येथे ४३ किमी प्रतितास आणि सांगलीत ३७ किमी प्रतितास वेगाने वारे वाहिले.

• मध्य महाराष्ट्र: २१ मे रोजी काही ठिकाणी मेघगर्जना, विजांचा कडकडाट आणि ४०-५० किमी वेगाने वाहणाऱ्या वाऱ्यासह हलका ते मध्यम पाऊस पडण्याची शक्यता आहे.

• मराठवाडा: बीड (आंबेजोगाई) आणि धाराशिवमध्ये सोसाट्याचा वारा वाहत आहे. येथेही २३ मे पर्यंत विजांच्या कडकडाटासह पावसाची शक्यता आहे.

•  

कोकण आणि गोवा: उष्ण आणि दमट हवामान

कोकण किनारपट्टीवर पावसाचे प्रमाण अत्यल्प असले तरी हवेतील आर्द्रता वाढल्याने 'उष्ण आणि दमट' (Hot and Humid) हवामान राहील. रत्नागिरी आणि रायगड भागात वाऱ्याचा वेग ताशी २८ ते ३५ किमी दरम्यान नोंदवला गेला आहे. या भागात उष्णतेमुळे अस्वस्थता वाढू शकते.

शेतकऱ्यांसाठी कृषी सल्ला (Agromet Advisory)

हवामान बदलाचा विचार करता महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी विशेष सूचना देण्यात आल्या आहेत: १. विदर्भ आणि मराठवाडा: उन्हाळी पिके (मूग, उडीद, भुईमूग) आणि फळबागांना (संत्रा, लिंबू) सकाळी किंवा संध्याकाळी हलका व वारंवार पाणीपुरवठा करावा. २. फळबागांचे संरक्षण: केळीच्या घडांना पानांनी झाकून ठेवावे आणि नवीन लागवड केलेल्या बागांसाठी 'शेड नेट'चा वापर करावा. मातीतील ओलावा टिकवण्यासाठी आच्छादनाचा (Mulching) वापर करावा. ३. पशुधन: उष्णतेच्या लाटेपासून जनावरांचा बचाव करण्यासाठी त्यांना सावलीत बांधावे आणि पिण्यासाठी स्वच्छ व मुबलक पाणी उपलब्ध करून द्यावे.

महाराष्ट्रात सध्या हवामानाची विविधता दिसून येत आहे. विदर्भातील नागरिकांनी उष्णतेपासून संरक्षण करणे गरजेचे आहे, तर मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील जनतेने अचानक येणाऱ्या वादळी पावसापासून सावध राहावे. निसर्गाच्या या बदलांशी जुळवून घेताना आरोग्याची काळजी घेणे हेच सर्वांत महत्त्वाचे आहे.

सूचना: ही माहिती भारत मौसम विज्ञान विभाग (mausam.imd.in) वर आधारित आहे.