महाराष्ट्रात मान्सूनची प्रगती आणि हवामानाचा अंदाज: उष्णतेची लाट आणि पावसाची शक्यता एकाच वेळी!

महाराष्ट्रातील नागरिक आणि शेतकरी सध्या मान्सूनच्या प्रतीक्षेत असताना हवामानात मोठे चढ-उतार पाहायला मिळत आहेत. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) १९ जून २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या अंदाजानुसार राज्यातील काही भागांमध्ये मान्सून पुढे सरकण्यासाठी अनुकूल परिस्थिती तयार झाली आहे. मात्र दुसरीकडे अनेक जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची लाट, वाढते तापमान आणि दमट वातावरणामुळे नागरिक त्रस्त झाले आहेत.

मान्सूनची वाटचाल वेग घेणार

हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, नैऋत्य मान्सूनची उत्तरी सीमा सध्या महाराष्ट्रातील हरणाई आणि सोलापूर या भागांमधून जात आहे. पुढील काही दिवसांत वातावरण अधिक अनुकूल होत असल्याने मान्सून राज्याच्या उर्वरित भागांत पुढे सरकण्याची शक्यता वाढली आहे.

विशेषतः २३ जूनच्या आसपास कोकण, मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पावसाची तीव्रता वाढण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. त्यामुळे शेतकरी आणि नागरिकांना उष्णतेपासून काहीसा दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे.

राज्यात उष्णतेची लाट कायम

मान्सूनची चाहूल लागली असली तरी राज्यातील अनेक भागांमध्ये अद्यापही उन्हाचा तडाखा कायम आहे. गेल्या २४ तासांत मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि विदर्भात तापमान ४० ते ४३ अंश सेल्सिअस दरम्यान नोंदवले गेले.

काही भागांमध्ये तापमान सरासरीपेक्षा ५ अंशांपेक्षा अधिक वाढले आहे. त्यामुळे नागरिकांना तीव्र उकाडा आणि दमट वातावरणाचा सामना करावा लागत आहे.

उष्णतेचा इशारा असलेले भाग

• विदर्भ – १९ आणि २० जून रोजी उष्णतेची लाट
•  
• मध्य महाराष्ट्र – काही भागांत उष्णतेचा प्रभाव कायम
• मराठवाडा – तापमानात लक्षणीय वाढ
•  
• कोकण आणि गोवा – उष्ण व दमट हवामान
•  

मात्र हवामान खात्याच्या अंदाजानुसार २० जूननंतर कमाल तापमानात २ ते ३ अंशांनी घट होण्याची शक्यता आहे.

पावसाचा अंदाज काय सांगतो?

कोकण आणि गोवा

१९ ते २१ जून दरम्यान हलका ते मध्यम पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. मात्र २२ ते २५ जून दरम्यान अनेक ठिकाणी जोरदार ते अतिजोरदार पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे.

मध्य महाराष्ट्र

१९ जून तसेच २२ ते २५ जून या कालावधीत विजांच्या कडकडाटासह पाऊस आणि ताशी ४० ते ५० किमी वेगाने वारे वाहण्याची शक्यता आहे.

मराठवाडा

मराठवाड्यातही काही ठिकाणी पावसाच्या सरी कोसळतील. विजांचा कडकडाट आणि वादळी वाऱ्यांचा धोका कायम राहणार आहे.

शेतकऱ्यांसाठी हवामान विभागाचा महत्त्वाचा सल्ला

सध्याच्या बदलत्या हवामानाचा पिकांवर परिणाम होऊ नये यासाठी हवामान विभागाने काही महत्त्वाच्या सूचना दिल्या आहेत.

हलके सिंचन करा

भाजीपाला आणि फळबागांना गरजेनुसार हलके पाणी द्यावे.

आच्छादनाचा वापर करा

जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी पेंढा, पिकांचे अवशेष किंवा प्लास्टिक मल्चिंगचा वापर करावा.

शेड नेटचा वापर

फळबागांमध्ये तीव्र उन्हापासून संरक्षणासाठी शेड नेटचा वापर करावा.

वादळापासून संरक्षण

भाजीपाला व फळझाडांना आधार द्यावा. काढणी केलेला शेतमाल सुरक्षित ठिकाणी ठेवावा किंवा ताडपत्रीने झाकून ठेवावा.

महाराष्ट्रात सध्या मान्सून आणि उष्णतेचा अनोखा संगम पाहायला मिळत आहे. एका बाजूला मान्सूनच्या आगमनासाठी वातावरण अनुकूल होत आहे, तर दुसऱ्या बाजूला उष्णतेची लाट नागरिकांची परीक्षा घेत आहे. पुढील काही दिवसांत पावसाचा जोर वाढण्याची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांनी हवामानाचा अंदाज लक्षात घेऊन शेतीची कामे नियोजनबद्ध पद्धतीने करावीत.

हवामानातील बदल लक्षात घेता नागरिकांनीही आरोग्याची काळजी घ्यावी, पुरेसे पाणी प्यावे आणि अधिकृत हवामान अपडेट्सवर लक्ष ठेवावे.

संदर्भ: ही माहिती भारत मौसम विज्ञान विभाग (mausam.imd.in) वर आधारित आहे.आय.एम.डी. (IMD) अधिकृत प्रसिद्धीपत्रक - २२ मे २०२६