महाराष्ट्रात मान्सूनपूर्व घडामोडींना वेग: काही भागांत गारपिटीचा इशारा तर तापमान घटणार!

भारतीय हवामान विभागाने (IMD) नुकताच आपला ताजा हवामान अंदाज जाहीर केला असून, संपूर्ण देशासह महाराष्ट्रातही आगामी काही दिवसांत हवामानात मोठे बदल होण्याची शक्यता वर्तवली आहे. २ जून २०२६ रोजी जारी केलेल्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, यंदाचा नैऋत्य मोसमी पाऊस (मान्सून) ४ जून रोजी केरळमध्ये दाखल होण्यासाठी परिस्थिती अत्यंत अनुकूल आहे. मान्सूनच्या या आगमनासोबतच महाराष्ट्रातील विविध भागांमध्ये जोरदार वारे, वादळी पाऊस आणि काही ठिकाणी गारपिटीची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

गेल्या २४ तासांतील महाराष्ट्रातील हवामान

गेल्या २४ तासांत महाराष्ट्रात संमिश्र हवामानाची नोंद झाली. एकीकडे विदर्भ आणि मराठवाड्यातील काही भागात कमाल तापमान ३८ ते ४२ अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान राहिले, तर दुसरीकडे अंतर्गत महाराष्ट्रात तापमान ३८ अंश सेल्सिअसपेक्षा कमी नोंदवले गेले. मात्र, कोकण, गोवा आणि मध्य महाराष्ट्रात कमाल तापमान सरासरीपेक्षा 'अपेक्षेपेक्षा जास्त' (Appreciably above normal) होते.

विशेष म्हणजे, या उष्णतेसोबतच राज्यातील काही भागात तीव्र हवामानाची स्थिती पाहायला मिळाली. मारठवाड्यात काही विलग ठिकाणी ५० ते ७० किमी प्रतितास वेगाच्या वादळी वाऱ्यासह पावसाची नोंद झाली, तर मध्य महाराष्ट्र आणि मारठवाड्यात काही ठिकाणी गारपीट (Hailstorm) देखील झाली. रात्रीच्या तापमानाचा विचार केला तर किनारी महाराष्ट्र (कोकण) भागात किमान तापमान सामान्यपेक्षा थोडे अधिक होते.

आगामी ७ दिवसांचा हवामान अंदाज (२ ते ८ जून २०२६)

हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, अरबी समुद्रातील चक्राकार वाऱ्यांची स्थिती आणि इतर हवामान प्रणालींमुळे महाराष्ट्रात पुढील काही दिवस मान्सूनपूर्व पावसाचा जोर कायम राहील:

• मध्य महाराष्ट्र आणि कोकण-गोवा: या भागात २ ते ६ जून दरम्यान विलग ते काही ठिकाणी विजांच्या कडकडाटासह हलका ते मध्यम पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. २ जून रोजी मध्य महाराष्ट्रात ५०-६० किमी प्रतितास वेगाने वाहणाऱ्या वादळी वाऱ्यासह गारपिटीची शक्यता वर्तवली होती.

तापमानात होणार बदल

महाराष्ट्रातील नागरिकांना लवकरच कडक उन्हाळ्यापासून काहीसा दिलासा मिळणार आहे. हवामान विभागाने स्पष्ट केले आहे की, पुढील दोन ते तीन दिवसांत (३ जूनपर्यंत) महाराष्ट्रातील कमाल तापमानात २ ते ३ अंश सेल्सिअसची घट होण्याचा अंदाज आहे. त्यानंतर ४ ते ८ जून दरम्यान तापमानात फारसा मोठा बदल होणार नाही, म्हणजेच हवामान आल्हाददायक राहण्याची शक्यता आहे.

शेतकऱ्यांसाठी कृषी सल्ला (Agromet Advisory)

हवामान बदलांचा पिकांना फटका बसू नये म्हणून IMD ने विशेष सल्ले दिले आहेत:

 १. गारपिटीपासून संरक्षण: मध्य महाराष्ट्रातील फळबागा आणि भाजीपाल्याचे यांत्रिक नुकसानीपासून रक्षण करण्यासाठी हेल नेट (Hail nets) किंवा हेल कॅप्सचा वापर करावा. 

२. काढणी आणि साठवणूक: परिपक्व झालेली फळे आणि पिकांची काढणी लवकरात लवकर करून घ्यावी आणि काढलेला शेतीमाल सुरक्षित ठिकाणी साठवावा. 

३. पिकांचे व्यवस्थापन: जोरदार वाऱ्यामुळे पिकांचे नुकसान होऊ नये म्हणून फळझाडे आणि भाजीपाल्याला काठ्यांचा आधार द्यावा. तसेच शेतात पाण्याचा निचरा योग्य प्रकारे होईल याची खात्री करावी.

नागरिकांनी हवामानाच्या ताज्या अपडेट्ससाठी अलर्ट राहावे आणि वादळ-वारा असताना सुरक्षित ठिकाणी आश्रय घ्यावा.

संदर्भ: ही माहिती भारत मौसम विज्ञान विभाग (mausam.imd.in) वर आधारित आहे.आय.एम.डी. (IMD) अधिकृत प्रसिद्धीपत्रक - २२ मे २०२६