महाराष्ट्र हवामान अपडेट: नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात पावसाची शक्यता; IMD च्या अहवालातून महत्त्वाची माहिती

दिनांक: ४ नोव्हेंबर २०२६

महाराष्ट्रातील हवामानात नोव्हेंबर महिन्याच्या सुरुवातीला बदल पाहायला मिळत आहेत. भारतीय हवामान विभागाने (IMD) ४ नोव्हेंबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या हवामान बुलेटिननुसार, देशाच्या विविध भागांत सक्रिय असलेल्या हवामान प्रणालींचा परिणाम काही राज्यांमध्ये जाणवण्याची शक्यता आहे. 'मुरासू' (Murasu) चक्रीवादळाची तीव्रता कमी होऊन त्याचे रूपांतर डिप्रेशनमध्ये झाले आहे. या प्रणालीचा प्रभाव प्रामुख्याने तेलंगणा आणि आंध्र प्रदेश परिसरात असला, तरी महाराष्ट्रातील काही भागांतही हलक्या पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे.

१. मुरासू चक्रीवादळाची सद्यस्थिती काय?

भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेल्या मुरासू चक्रीवादळाची तीव्रता कमी झाली आहे. ही हवामान प्रणाली पूर्व तेलंगणा आणि लगतच्या किनारपट्टी आंध्र प्रदेश परिसरात सक्रिय आहे. पुढील काळात तिची तीव्रता आणखी कमी होण्याची शक्यता आहे.

या प्रणालीसोबतच कोकण आणि गोवा परिसरातील खालच्या वातावरणीय स्तरावर चक्रीय वाऱ्यांची स्थिती (Upper Air Cyclonic Circulation) सक्रिय असल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे महाराष्ट्रातील काही भागांत ढगाळ वातावरण आणि तुरळक पावसाची शक्यता निर्माण झाली आहे.

२. कोकण आणि मध्य महाराष्ट्रात कसे राहणार हवामान?

IMD च्या ४ नोव्हेंबरच्या अंदाजानुसार, कोकण, गोवा आणि मध्य महाराष्ट्राच्या काही भागांत हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या तुरळक पावसाची शक्यता आहे.

मात्र, हा पाऊस सर्व जिल्ह्यांमध्ये पडेल असे नाही. काही ठिकाणीच पावसाच्या सरी कोसळू शकतात. त्यानंतर या भागातील हवामान प्रामुख्याने कोरडे राहण्याचा अंदाज आहे.

त्यामुळे शेतकऱ्यांनी स्थानिक हवामानाचा अंदाज तपासूनच शेतीची कामे करावीत. विशेषतः काढणी आणि शेतमाल साठवणुकीचे नियोजन करताना काळजी घेणे आवश्यक आहे.

३. विदर्भात ४ आणि ५ नोव्हेंबरला पावसाची शक्यता

विदर्भातील काही भागांत ४ आणि ५ नोव्हेंबरदरम्यान तुरळक ते विखुरलेल्या स्वरूपात पाऊस पडण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. त्यानंतर ६ नोव्हेंबरपासून विदर्भातील हवामान पुन्हा कोरडे होण्याचा अंदाज आहे.

कापूस, सोयाबीन, तूर आणि इतर खरीप पिकांची काढणी किंवा शेतमाल वाळवण्याची कामे सुरू असलेल्या शेतकऱ्यांनी विशेष खबरदारी घ्यावी. पावसाची शक्यता असलेल्या भागांत काढलेला शेतमाल उघड्यावर ठेवणे टाळावे.

४. मराठवाड्यात हवामान कसे राहणार?

IMD च्या उपलब्ध अंदाजानुसार, मराठवाडा आणि महाराष्ट्राच्या इतर अंतर्गत भागांत हवामान प्रामुख्याने कोरडे राहण्याची शक्यता आहे. आगामी दिवसांत तापमानात किरकोळ बदल होऊ शकतो; मात्र मोठ्या पावसाचा स्पष्ट इशारा या भागांसाठी दिलेला नाही.

तरीही स्थानिक पातळीवरील ढगाळ वातावरण आणि हवामानातील बदल लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांनी नियमित अंदाज तपासावा.

५. शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?

नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला काही भागांत अवकाळी पावसाची शक्यता असल्याने शेतकऱ्यांनी पुढील उपाययोजना कराव्यात.

• काढणी केलेला कांदा, सोयाबीन, कापूस आणि इतर शेतमाल सुरक्षित व कोरड्या ठिकाणी ठेवावा.

• शेतात पावसाचे पाणी साचणार नाही यासाठी योग्य निचऱ्याची व्यवस्था करावी.

• काढणीस आलेल्या पिकांची काढणी स्थानिक हवामानाचा अंदाज पाहून नियोजित करावी.

• पावसाची शक्यता असल्यास फवारणी आणि खतांचा वापर पुढे ढकलावा.

• काढलेला शेतमाल उघड्यावर वाळत घालताना हवामानाचा अंदाज लक्षात घ्यावा.

• विजांचा कडकडाट किंवा वादळी पाऊस असल्यास शेतात काम करणे टाळावे.

भारतीय हवामान विभागाच्या ४ नोव्हेंबर २०२६ च्या अहवालानुसार, महाराष्ट्रातील कोकण, गोवा, मध्य महाराष्ट्र आणि विदर्भाच्या काही भागांत नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला तुरळक पावसाची शक्यता आहे. विशेषतः विदर्भात ४ आणि ५ नोव्हेंबरदरम्यान पावसाची शक्यता असून, ६ नोव्हेंबरपासून हवामान कोरडे होण्याचा अंदाज आहे. मराठवाड्यातही प्रामुख्याने कोरडे हवामान राहण्याची शक्यता आहे.

शेतकऱ्यांनी काढणी, मळणी आणि शेतमाल साठवणुकीची कामे करताना हवामानाचा अंदाज लक्षात घ्यावा. जिल्हानिहाय ताज्या हवामान अंदाजासाठी भारतीय हवामान विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या.

Krushi Kranti वर महाराष्ट्रातील हवामान अपडेट, बाजारभाव, शेतीविषयक बातम्या आणि शेतकऱ्यांसाठी उपयुक्त माहिती वाचत राहा.