वन्यप्राणी नुकसानभरपाई वाढणार? शासनाकडून समिती स्थापन

वन्यप्राणी नुकसानभरपाई वाढणार? शासनाकडून समिती स्थापन
Avatar of Krushi Kranti Editorial Desk
लेखक: sanchit ramdas shinde

प्रकाशित:

वन्यप्राण्यांमुळे शेतीचे नुकसान झाल्यास भरपाई वाढणार? महाराष्ट्र शासनाकडून विशेष समिती स्थापन

महाराष्ट्रात वन्यप्राण्यांमुळे शेतकरी आणि नागरिकांचे नुकसान होण्याच्या घटना सातत्याने समोर येत आहेत. वन्यप्राण्यांच्या हल्ल्यांमुळे शेतीपिके, फळबागा, पशुधन तसेच घर आणि इतर मालमत्तेचे नुकसान होत आहे. अशा नुकसानीपोटी मिळणाऱ्या भरपाईच्या सध्याच्या दरांचा आढावा घेऊन त्यात वाढ करण्याच्या दृष्टीने महाराष्ट्र शासनाने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे.

महाराष्ट्र शासनाच्या वन विभागाने १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजी शासन निर्णय जारी करून नुकसानभरपाईच्या दरांचा आढावा घेण्यासाठी विशेष समिती स्थापन केली आहे.

या समितीमार्फत सध्या लागू असलेल्या भरपाईच्या दरांचा अभ्यास केला जाणार असून, आवश्यकतेनुसार दरांमध्ये वाढ करण्याबाबत शासनाला शिफारशी सादर केल्या जाणार आहेत.

वन्यप्राण्यांमुळे होणाऱ्या नुकसानभरपाईच्या दरांचा आढावा

वन्यप्राण्यांमुळे होणाऱ्या विविध प्रकारच्या नुकसानीसाठी सध्या लागू असलेल्या भरपाईच्या दरांचा अभ्यास समिती करणार आहे.

नुकसानभरपाईचे सध्याचे दर पुरेसे आहेत का, नुकसान निश्चित करण्याची पद्धत योग्य आहे का आणि भरपाई मिळवताना नागरिकांना कोणत्या अडचणी येतात, याचा आढावा घेतला जाणार आहे.

या अभ्यासाच्या आधारे भरपाईच्या दरांमध्ये किती वाढ करणे आवश्यक आहे, याबाबत समिती शासनाला शिफारशी करणार आहे.

कोणत्या प्रकारच्या नुकसानीचा विचार होणार?

वन्यप्राण्यांमुळे होणाऱ्या विविध नुकसानींचा या समितीच्या अभ्यासात समावेश करण्यात येणार आहे.

१. मानवी जीवितहानी

वन्यप्राण्यांच्या हल्ल्यांमुळे नागरिकांचा मृत्यू झाल्यास मिळणाऱ्या नुकसानभरपाईच्या सध्याच्या दरांचा आढावा घेतला जाणार आहे.

२. नागरिकांना होणारी शारीरिक इजा

वन्यप्राण्यांच्या हल्ल्यांमध्ये नागरिक जखमी झाल्यास त्यांना मिळणाऱ्या भरपाईच्या दरांचा अभ्यास केला जाणार आहे.

३. पाळीव जनावरांचे नुकसान

वन्यप्राण्यांच्या हल्ल्यांमुळे गाय, म्हैस, शेळी, मेंढी यांसारख्या पाळीव जनावरांचे नुकसान झाल्यास लागू असलेल्या भरपाईच्या दरांचा विचार केला जाणार आहे.

४. शेतीपिकांचे नुकसान

वन्यप्राण्यांमुळे शेतातील पिकांचे नुकसान झाल्यास शेतकऱ्यांना मिळणाऱ्या भरपाईच्या दरांचा आढावा घेतला जाणार आहे.

५. फळझाडे आणि फळबागांचे नुकसान

फळझाडे आणि फळबागांचे नुकसान झाल्यास भरपाई निश्चित करण्यासाठी सध्याचे निकष पुरेसे आहेत का, याचा अभ्यास केला जाणार आहे.

६. घर आणि मालमत्तेचे नुकसान

वन्यप्राण्यांमुळे घराचे किंवा इतर मालमत्तेचे नुकसान झाल्यास मिळणाऱ्या भरपाईच्या दरांचाही समिती विचार करणार आहे.

शेतीपिकांच्या नुकसानभरपाईसाठी कोणते निकष ठरवले जाणार?

शेतीपिके आणि फळझाडांचे नुकसान निश्चित करताना योग्य निकष असणे आवश्यक आहे.

समितीच्या अभ्यासामध्ये पीकनिहाय, क्षेत्रनिहाय आणि बाजारमूल्याच्या आधारे नुकसानभरपाई निश्चित करण्याची आवश्यकता आहे का, याचा विचार केला जाणार आहे.

यामुळे वन्यप्राण्यांमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना भरपाई देताना नुकसान निश्चित करण्याची पद्धत अधिक योग्य करता येईल का, याबाबत शासनाला शिफारशी मिळू शकतात.

तसेच वारंवार वन्यप्राण्यांमुळे नुकसान होणाऱ्या भागांसाठी विशेष उपाययोजना आणि प्रतिबंधात्मक उपाय सुचवण्याचाही विचार केला जाणार आहे.

समितीचा अहवाल किती दिवसांत सादर होणार?

महाराष्ट्र शासनाच्या १९ नोव्हेंबर २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार, स्थापन करण्यात आलेल्या समितीने शासन निर्णय निर्गमित झाल्यापासून तीन महिन्यांच्या आत आपला सविस्तर अहवाल शासनाला सादर करायचा आहे.

समितीचा अहवाल प्राप्त झाल्यानंतर नुकसानभरपाईच्या दरांमध्ये वाढ करण्याबाबत शासन पुढील निर्णय घेऊ शकते.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची माहिती

वन्यप्राण्यांमुळे शेतीपिकांचे आणि फळबागांचे नुकसान झाल्यास भरपाई वाढवण्याबाबत शेतकऱ्यांमध्ये अपेक्षा निर्माण झाल्या आहेत.

मात्र, सध्या शासनाने नुकसानभरपाईचे दर वाढवण्याचा अंतिम निर्णय घेतलेला नाही.

या शासन निर्णयाद्वारे केवळ सध्याच्या दरांचा आढावा घेण्यासाठी आणि आवश्यक सुधारणा सुचवण्यासाठी समिती स्थापन करण्यात आली आहे.

त्यामुळे भरपाई वाढल्याची किंवा नवीन दर लागू झाल्याची घोषणा झाल्याचे समजू नये.

शेतकऱ्यांनी वन्यप्राण्यांमुळे नुकसान झाल्यास संबंधित वन विभागाच्या कार्यालयाशी संपर्क साधून नुकसान नोंदणी आणि भरपाई प्रक्रियेबाबत माहिती घ्यावी.

अश्याच ताज्या शेतीविषयक बातम्या व माहितीसाठी 8999625494 हा नंबर तुमच्या WhatsApp ग्रुप मध्ये जोडा.

शेअर करा