मान्सूनची प्रगती मंदावली! उकाडा कायम; केरळात २६ मेच्या आसपास मान्सून दाखल होण्याची शक्यता

देशभरात मान्सूनची प्रतीक्षा लागलेली असताना हवामान विभाग आणि तज्ज्ञांकडून महत्त्वाचे अंदाज समोर येत आहेत. सध्या मान्सूनची घडामोड सुरू असली तरी त्याची प्रगती अपेक्षेपेक्षा काहीशी मंदावल्याचे दिसून येत आहे. दरम्यान, राज्यात उष्णतेची तीव्रता कायम असून नागरिकांना प्रचंड उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे.

हवामान खात्याच्या निरीक्षणानुसार दक्षिणेकडील वातावरणात मान्सूनसदृश हालचाली सुरू झाल्या आहेत. केरळ किनारपट्टीवर ढगांची निर्मिती वाढत असून मान्सून पुढे सरकण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. मात्र एल निनोच्या प्रभावामुळे वाढलेली उष्णता आणि वातावरणातील बदल यामुळे मान्सूनच्या गतीवर परिणाम होत असल्याचे तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.

पाकिस्तान–जम्मू परिसरात चक्राकार वाऱ्यांची स्थिती

भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार सध्या पाकिस्तान आणि जम्मू परिसरात चक्राकार वारे आणि पश्चिमी झंझावातसदृश स्थिती तयार झाली आहे. या हवामान बदलाचा परिणाम देशातील वातावरणावर होत असून मान्सूनच्या पुढील हालचालीवरही त्याचा प्रभाव पडत आहे.

दुसरीकडे, दक्षिणेकडे केरळ किनारपट्टीवर मान्सूनसदृश ढग सक्रिय होताना दिसत आहेत. समुद्रातील आर्द्रता वाढत असल्यामुळे आगामी काही दिवसांत मान्सूनच्या औपचारिक आगमनासाठी वातावरण अनुकूल होत असल्याचे संकेत मिळत आहेत.

केरळात २६ मेच्या आसपास मान्सून दाखल होण्याची शक्यता

हवामान तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार यंदा मान्सून सुमारे २६ मेच्या आसपास केरळात दाखल होऊ शकतो. मात्र हवामानातील बदलामुळे यात एक-दोन दिवसांचा फरक पडण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

मान्सून केरळात दाखल झाल्यानंतर:

• गोवा
• तळकोकण
• कर्नाटक किनारपट्टी
• मुंबई आणि कोकण किनारपट्टी

या भागांकडे त्याची प्रगती होण्याची शक्यता आहे.

दरम्यान, आंध्र प्रदेश, माहे, कर्नाटक आणि रायलसीमा भागात मान्सूनपूर्व पावसाच्या सरी सक्रिय राहू शकतात.

महाराष्ट्रात उकाडा कायम राहणार

मान्सूनची प्रगती मंदावल्यामुळे महाराष्ट्रात उष्णतेची तीव्रता कायम राहण्याची शक्यता हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे. विशेषतः विदर्भ, मराठवाडा आणि मध्य महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये तापमान अजूनही उच्च पातळीवर आहे.

अनेक शहरांमध्ये:

• उष्णतेची लाट
• उकाडा आणि दमट वातावरण
• दुपारच्या वेळेत तीव्र उन्हाचा तडाखा

अशी परिस्थिती कायम आहे.

यामुळे नागरिकांना विशेष काळजी घेण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

एल निनोचा मान्सूनवर परिणाम

तज्ज्ञांच्या मते, यंदा एल निनोच्या प्रभावामुळे वातावरणात अतिरिक्त उष्णता निर्माण झाली आहे. यामुळे मान्सूनच्या गतीवर परिणाम होत असून त्याची प्रगती काहीशी मंदावलेली दिसत आहे.

एल निनोमुळे:

• पावसाचे वितरण बदलू शकते
• काही भागांत पाऊस कमी होऊ शकतो
• उष्णतेची तीव्रता वाढू शकते

असा अंदाज व्यक्त केला जात आहे.

२०२६ चा मान्सून काहीसा धीमा राहण्याची शक्यता

स्कायमेटच्या अंदाजानुसार २०२६ मधील मान्सूनची प्रगती काही प्रमाणात २००२ सालासारखी धीमी राहू शकते. मात्र त्या वर्षासारखी अतिशय कमी पर्जन्यस्थिती निर्माण होण्याची शक्यता कमी असल्याचे तज्ज्ञांनी स्पष्ट केले आहे.

२००२ मध्ये देशात सरासरीपेक्षा खूप कमी पाऊस झाला होता. यंदा तशी परिस्थिती नसली तरी:

• जूनमध्ये पाऊस सरासरीच्या आसपास राहू शकतो
• जुलै, ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये पर्जन्यमानात काहीशी घट दिसू शकते

असा अंदाज हवामान तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा इशारा

मान्सून उशिरा किंवा मंद गतीने पुढे सरकल्यास त्याचा शेतीवर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे कृषी तज्ज्ञांनी शेतकऱ्यांना:

• पेरणीपूर्व नियोजन करावे
• हवामान अंदाजावर लक्ष ठेवावे
• पाणी साठवणूक करावी
• योग्य बियाणे आणि पीक नियोजन करावे

असा सल्ला दिला आहे.

देशात मान्सूनच्या हालचाली सुरू झाल्या असल्या तरी त्याची प्रगती सध्या मंदावलेली दिसत आहे. केरळात २६ मेच्या आसपास मान्सून दाखल होण्याची शक्यता असली तरी एल निनो आणि वाढती उष्णता यामुळे हवामानात अनिश्चितता कायम आहे. महाराष्ट्रात उकाडा पुढील काही दिवस कायम राहण्याची शक्यता असून नागरिकांनी आणि शेतकऱ्यांनी आवश्यक ती खबरदारी घेणे गरजेचे बनले आहे.