हवामान अंदाज: यंदा एल निनो नाही, दुष्काळ नाही; २१ जूनपासून महाराष्ट्रात पेरणीयोग्य पाऊस!
Published:
बीड : हवामान अभ्यासक पंजाब डख यांनी बीड जिल्ह्यातील माजलगाव तालुक्यातून थेट शेतातून राज्यातील शेतकरी बांधवांसाठी मान्सून, पाऊस आणि पेरण्यांविषयी अत्यंत महत्त्वाचा आणि दिलासादायक हवामान अंदाज जाहीर केला आहे. यावर्षी कोणतीही 'एल निनो' (El Niño) सारखी परिस्थिती नसून राज्यात दुष्काळ पडणार नाही, त्यामुळे शेतकऱ्यांनी अजिबात घाबरून न जाता धीर धरावा, असे आवाहन डख यांनी केले आहे.
यंदाचा संपूर्ण पावसाळा, पेरण्यांचे नियोजन आणि हवामानातील बदल यावर डख यांनी सविस्तर प्रकाश टाकला आहे.
पेरण्या तीन टप्प्यांत होणार; जूनअखेर मुख्य पेरण्या
पंजाब डख यांनी सुरुवातीपासूनच स्पष्ट केले आहे की, यंदाच्या वर्षी राज्यात वेगवेगळ्या भागांत हवामानानुसार तीन टप्प्यांत पेरण्या पार पडतील:.
पहिला टप्पा (७ ते १४ जून): या काळात ज्या तुळक भागांमध्ये चांगला पाऊस झाला आहे, तिथे कापूस लागवड आणि पेरण्या सुरू झाल्या आहेत. केज आणि आंबेजोगाई परिसरात सोयाबीनच्या पेरण्या सुरू झाल्या असून, माजलगाव भागातही आधी लावलेला कापूस व्यवस्थित उगवून वर आला आहे.
दुसरा टप्पा (२१ ते ३० जून): जूनच्या शेवटच्या आठवड्यात राज्यात मान्सूनचा मोठा पाऊस सक्रिय होईल. या काळात संपूर्ण महाराष्ट्रात तब्बल ७० ते ८० टक्के शेतकऱ्यांच्या पेरण्या आणि कापूस लागवडी पूर्ण होतील.
तिसरा टप्पा (१० ते १५ जुलै): जूनअखेर वापसा न मिळाल्यामुळे, ट्रॅक्टर किंवा डिझेल अभावी ज्या शेतकऱ्यांच्या पेरण्या राहून जातील, त्या १० ते १५ जुलै दरम्यान होणाऱ्या पावसात पूर्ण केल्या जातील.
⚠️ शेतकऱ्यांना महत्त्वाचा सल्ला: घाईगडबडीत पेरणी करू नका. जमिनीमध्ये चांगली 'इतभर' (पुरेशी) ओल गेल्याशिवाय पेरणीचा निर्णय घेऊ नका, अन्यथा पेरणी उलटण्याची (नुकसान होण्याची) भीती असते.
निसर्ग चक्र २२ दिवस पुढे सरकले!
दरवर्षी ७ जूनला येणारा पाऊस आता जून अखेरीस का जातो, याचे शास्त्रीय कारण देताना डख म्हणाले की, सध्या संपूर्ण निसर्ग चक्रच २२ दिवस पुढे सरकले आहे. थंडी, उन्हाळा आणि पावसाळा हे सर्वच ऋतू २२ दिवस उशिराने चक्र फिरवत असल्यामुळे दरवर्षी जूनच्या शेवटच्या आठवड्यातच मुख्य पेरण्या होतात आणि यावर्षीही तसेच घडत आहे.
प्रादेशिक हवामान अंदाज (१८ ते २९ जून)
पाऊस संपूर्ण राज्यात एकाच वेळी सारखा पडणार नाही, तो दररोज भाग बदलत पुढे सरकणार आहे.
विदर्भ: आज १३ जून रोजी पूर्व विदर्भातील वर्धा, नागपूर, भंडारा, गोंदिया, चंद्रपूर, यवतमाळ, अमरावती आणि अकोला भागात चांगला पाऊस पडेल. पश्चिम विदर्भात पाऊस विखुरलेल्या स्वरूपात हजेरी लावेल. १८ जूनपासून विदर्भाकडून पाऊस पुन्हा वाढण्यास सुरुवात होईल.
उत्तर महाराष्ट्र: २१ ते ३० जून दरम्यान धुळे, नंदुरबार, जळगाव जिल्हा, सोयगाव तालुका तसेच कन्नड, सिल्लोड, वैजापूर, गंगापूर आणि संभाजीनगर परिसरामध्ये जोरदार पाऊस येईल आणि पेरण्या सुरू होतील.
मराठवाडा: आज भाग बदलत पावसाला सुरुवात होईल. १६-१७ जूनला काही भागांत सरी पडतील, तर १८ जूनपासून परभणी, लातूर, बीड, जालना, संभाजीनगर आणि धाराशिव जिल्ह्यात पाऊस सक्रिय होईल. २१ जूननंतर पाऊस वाढल्याने मुख्य पेरण्या उरकतील.
पश्चिम महाराष्ट्र: २१ ते २९ जूनच्या दरम्यान वेगवेगळ्या भागात मान्सूनचा चांगला पाऊस पडेल आणि शेतकऱ्यांच्या पेरण्या लागतील.
यंदाचा पावसाळा कसा राहील? (ढोबळ अंदाज)
यंदा २०२६ या वर्षात राज्यात सरासरी इतका चांगला पाऊस पडणार आहे. महिन्यानुसार पावसाचे नियोजन खालीलप्रमाणे असेल:
जून: पाऊस सरासरीपेक्षा थोडा कमी राहील.
जुलै: मुसळधार आणि सर्वाधिक पाऊस पडेल.
ऑगस्ट: पावसाचा जोर काहीसा कमी राहील.
सप्टेंबर व ऑक्टोबर: या दोन महिन्यांत परतीचा पाऊस धुमाकूळ घालेल, ज्यामुळे पाणी टंचाईचा प्रश्न सुटण्यास मदत होईल.
शेवटी शेतकऱ्यांना धीर देताना डख म्हणाले की, पाऊस त्याचे काम चोख करेल. येत्या १ जुलैला आपण पुन्हा नवीन अंदाज घेऊन येऊ, तेव्हा संपूर्ण राज्यातील पेरण्या पूर्ण झालेल्या पाहण्यास मिळतील. यावर्षी पिके उत्तम येणार असून शेतकरी बांधव मालामाल होणार आहेत.