पशुधन विमा योजना 2026: गाय, म्हैस, बैल, शेळी-मेंढीसाठी मिळणार विमा संरक्षण

पशुधन विमा योजना 2026
राष्ट्रीय पशुधन अभियान (NLM) अंतर्गत पशुधन विमा योजना 2026 राबविण्यात येत आहे. शेतकरी व पशुपालकांच्या पशुधनाला नैसर्गिक आपत्ती, अपघात, रोग आणि इतर पात्र कारणांमुळे होणाऱ्या आर्थिक नुकसानीपासून संरक्षण देणे हा या योजनेचा प्रमुख उद्देश आहे.
कोणत्या पशुधनाचा विमा करता येतो?
- गाय – देशी/संकरित दुधाळ
- म्हैस
- बैल
- रेडा
- शेळी
- मेंढी
पशुधनासाठी कमाल विमा रक्कम
| पशुधन | कमाल विमा रक्कम |
| गाय | ₹70,000 |
| म्हैस | ₹80,000 |
| बैल | ₹70,000 |
| रेडा | ₹80,000 |
| शेळी | ₹7,000 |
| मेंढी | ₹7,000 |
प्रीमियममध्ये किती हिस्सा भरावा लागेल?
योजनेच्या उपलब्ध माहितीनुसार लाभार्थ्याचा हिस्सा 15% असून उर्वरित 85% हिस्सा शासनाकडून देण्यात येतो.
- लाभार्थी हिस्सा – 15%
- शासकीय हिस्सा – 85%
विमा कालावधी आणि प्रीमियम दर
- 1 वर्ष – 4.30%
- 2 वर्षे – 7.50%
- 3 वर्षे – 10.50%
Ear Tag असणे आवश्यक
पशुधन विम्यासाठी NDLM 12 अंकी Ear Tag नंबर असणे आवश्यक आहे. विमा केलेल्या पशुधनाचा Ear Tag असलेला फोटोही आवश्यक आहे. त्यामुळे पशुधनाचा Ear Tag सुरक्षित ठेवणे महत्त्वाचे आहे.
महत्त्वाचे: No Tag – No Claim
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड / ओळखपत्र
- बँक पासबुक
- NDLM Ear Tag नंबर
- पशुधनासह मालकाचा फोटो
- आरोग्य प्रमाणपत्र
- Claim Form
- Post-Mortem Report
- अपघाती मृत्यू असल्यास FIR
नैसर्गिक आपत्ती असल्यास पंचनामा
पशुधनाचा मृत्यू झाल्यास दावा कसा करावा?
पशुधनाचा मृत्यू झाल्यानंतर शक्य तितक्या लवकर आणि उपलब्ध माहितीनुसार 24 तासांच्या आत विमा कंपनीला माहिती द्यावी. त्यानंतर Claim Form भरून पशुवैद्यकीय अधिकाऱ्यामार्फत आवश्यक Post-Mortem प्रक्रिया पूर्ण करावी.
अपघाती मृत्यू असल्यास FIR आणि नैसर्गिक आपत्तीमुळे मृत्यू झाल्यास आवश्यक पंचनामा किंवा प्रमाणपत्र सादर करावे. सर्व कागदपत्रे पूर्ण झाल्यानंतर दावा प्रक्रियेसाठी सादर केला जातो.
कोणत्या परिस्थितीत दावा मिळू शकतो?
- अपघाती मृत्यू
- नैसर्गिक आपत्ती
- वीज पडणे
- पूर
- वादळ
- भूकंप
- गारपीट
- पात्र रोगामुळे मृत्यू
शेतकऱ्यांनी कोणती काळजी घ्यावी?
पशुधनाचा Ear Tag सुरक्षित ठेवावा, विमा पॉलिसी व कागदपत्रे जपून ठेवावीत आणि पशुधनाचा मृत्यू झाल्यास तातडीने संबंधित विमा कंपनी किंवा पशुसंवर्धन विभागाशी संपर्क साधावा.
निष्कर्ष
राष्ट्रीय पशुधन अभियान अंतर्गत पशुधन विमा योजना 2026 ही शेतकरी आणि पशुपालकांसाठी आर्थिक संरक्षण देणारी महत्त्वाची योजना आहे. गाय, म्हैस, बैल, रेडा, शेळी आणि मेंढी यांचा विमा करून अचानक होणाऱ्या आर्थिक नुकसानीपासून संरक्षण मिळवता येऊ शकते.
टीप: विम्याची रक्कम, प्रीमियम, पात्रता आणि दावा प्रक्रिया संबंधित शासन निर्णय व विमा पॉलिसीच्या अटींनुसार लागू राहतील. अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित पशुसंवर्धन कार्यालयाकडून अद्ययावत माहिती घ्यावी.
