पंजाब डख हवामान अंदाज : १३ जूनपासून महाराष्ट्रात पुन्हा पावसाची सुरुवात, शेतकऱ्यांनी पेरणीबाबत घाई करू नये

महाराष्ट्रात यंदाचा मान्सून दाखल झाला असला तरी त्याची प्रगती अपेक्षेप्रमाणे झालेली नाही. सध्या मान्सून सांगली, सातारा, कोल्हापूर, सोलापूर आणि बीड जिल्ह्यातील काही भागांपर्यंत पोहोचून स्थिरावला आहे. त्यामुळे राज्यातील इतर भागातील शेतकरी पावसाची आतुरतेने वाट पाहत आहेत. प्रसिद्ध हवामान अभ्यासक पंजाब डख यांनी दिलेल्या ताज्या अंदाजानुसार १३ जून २०२६ पासून राज्यात पुन्हा पावसाला सुरुवात होणार असून शेतकऱ्यांसाठी हा दिलासादायक अंदाज मानला जात आहे.

१३ जूनपासून पावसाची पुनरागमन

पंजाब डख यांच्या अंदाजानुसार १३ जून ते १९ जून या कालावधीत महाराष्ट्रातील विविध भागांत पावसाची हजेरी लागणार आहे. मात्र हा पाऊस सलग स्वरूपात न पडता एक दिवस पडेल आणि दुसऱ्या दिवशी विश्रांती घेईल अशा पद्धतीने पडण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे काही भागांत १३ तारखेला पाऊस पडेल तर दुसऱ्या दिवशी वातावरण कोरडे राहू शकते. अशाच प्रकारे १९ जूनपर्यंत राज्यभर विखुरलेल्या स्वरूपात पावसाची शक्यता आहे.

यंदा पेरण्या होणार तीन टप्प्यांत

यावर्षी महाराष्ट्रातील पेरण्या तीन टप्प्यांमध्ये पूर्ण होतील, असा अंदाज पंजाब डख यांनी व्यक्त केला आहे.

पहिला टप्पा : ७ ते १४ जून

सातारा, सांगली, कोल्हापूर तसेच बीड जिल्ह्यातील केज, आंबेजोगाई, उदगीर आणि तांदूळजा परिसरात ज्या भागात समाधानकारक पाऊस झाला आहे, त्या भागांमध्ये पेरण्यांना सुरुवात झाली आहे.

दुसरा टप्पा : २० ते ३० जून

२० जूननंतर राज्यात मान्सून अधिक सक्रिय होईल. यावेळी पावसाची प्रणाली नागपूर, कर्नाटक आणि तेलंगणा भागातून राज्यात प्रभाव दाखवेल. या कालावधीत राज्यातील बहुतांश शेतकऱ्यांच्या पेरण्या पूर्ण होण्याची शक्यता आहे.

तिसरा टप्पा : १० ते १५ जुलै

काही कारणांमुळे पेरणी राहिलेल्या शेतकऱ्यांसाठी जुलै महिन्याच्या दुसऱ्या आठवड्यात अंतिम टप्पा राहणार आहे.

पेरणीपूर्वी जमिनीत पुरेशी ओल आवश्यक

शेतकऱ्यांनी केवळ पहिला पाऊस पडला म्हणून घाईघाईने पेरणी करू नये, असा महत्त्वाचा सल्ला पंजाब डख यांनी दिला आहे. त्यांच्या मते जमिनीत पुरेशी आणि खोलवर ओल निर्माण झाल्यानंतरच पेरणी करावी. फक्त वरवर चार ते सहा बोटे ओल असताना पेरणी केल्यास बियाण्यांची उगवण प्रभावित होऊ शकते आणि नुकसान होण्याची शक्यता वाढते.

२० जूननंतर मोसमी पाऊस सक्रिय

२० जूननंतर महाराष्ट्रात मान्सूनचा प्रभाव वाढणार असून जून महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात अनेक भागांमध्ये चांगल्या पावसाची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या पेरण्या वेगाने पूर्ण होतील आणि खरीप हंगामाला चांगली सुरुवात मिळेल.

दुष्काळाबाबत काय म्हणतात पंजाब डख?

अनेक शेतकऱ्यांकडून यंदा दुष्काळ पडणार का असा प्रश्न विचारला जात आहे. यावर पंजाब डख यांनी आपल्या पारंपरिक हवामान निरीक्षणाच्या आधारे यंदा राज्यात दुष्काळ पडण्याची शक्यता कमी असल्याचे मत व्यक्त केले आहे. त्यांच्या अंदाजानुसार जूनमध्ये पावसाचे प्रमाण काहीसे कमी राहू शकते, मात्र जुलै महिन्यात जोरदार पाऊस पडण्याची शक्यता आहे. ऑगस्टमध्ये पाऊस काहीसा कमी राहील, तर सप्टेंबर आणि ऑक्टोबर महिन्यांत परतीच्या पावसाचा प्रभाव अधिक दिसून येऊ शकतो.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा सल्ला

सध्या ज्या भागात पेरण्या झाल्या आहेत तेथील शेतकऱ्यांनी पिकांची योग्य निगा राखावी. इतर भागांतील शेतकऱ्यांनी घाई न करता हवामानाचा अंदाज लक्षात घेऊन बियाणे, खते आणि इतर शेती साहित्याची तयारी ठेवावी. १३ जूनपासून सुरू होणाऱ्या पावसामुळे आणि २० जूननंतर सक्रिय होणाऱ्या मान्सूनमुळे राज्यातील बहुतांश भागांमध्ये खरीप हंगामाला चांगली सुरुवात होण्याची अपेक्षा आहे.

टीप: हा लेख पंजाब डख यांनी व्यक्त केलेल्या अंदाजावर आधारित आहे. स्थानिक हवामान परिस्थितीनुसार बदल संभवतात. शेतकऱ्यांनी अधिकृत हवामान विभागाच्या सूचनांचाही विचार करावा.