रब्बी हंगामातील ई-पीक पाहणी प्रलंबित; शेतकऱ्यांनी वेळेत नोंदणी करणे आवश्यक

राज्यात यंदाच्या रब्बी हंगामात मोठ्या प्रमाणात पेरणी झाली असली तरी ई-पीक पाहणी (E-Crop Survey) आणि प्रत्यक्ष पेरलेल्या क्षेत्रामध्ये मोठी तफावत दिसून येत आहे. अनेक ठिकाणी शेतकऱ्यांनी पिकांची पेरणी पूर्ण केली असली तरी त्या पिकांची डिजिटल नोंद अजूनही ई-पीक प्रणालीमध्ये झालेली नाही. त्यामुळे कृषी विभागाने शेतकऱ्यांना वेळेत ई-पीक पाहणी पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे.

रब्बी पेरणी आणि ई-पीक पाहणीतील तफावत

मिळालेल्या माहितीनुसार, काही जिल्ह्यांमध्ये रब्बी हंगामात मोठ्या प्रमाणात पेरणी झाली आहे. मात्र त्या तुलनेत ई-पीक सर्व्हेची नोंद कमी असल्याचे दिसून आले आहे. विशेषतः परभणी आणि हिंगोली जिल्ह्यांमध्ये ही तफावत स्पष्टपणे दिसते.

या दोन्ही जिल्ह्यांमध्ये मिळून जवळपास ५ लाख हेक्टर क्षेत्रावर रब्बी पिकांची पेरणी करण्यात आली आहे. मात्र त्यापैकी सुमारे ४ लाख हेक्टरपेक्षा जास्त क्षेत्राची ई-पीक पाहणी अद्याप बाकी असल्याचे समोर आले आहे. यामुळे प्रशासनासमोर ई-पीक नोंदणी पूर्ण करण्याचे मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.

ई-पीक पाहणीची अंतिम मुदत जवळ

ई-पीक पाहणीसाठी शासनाने ठरवलेली अंतिम मुदत जवळ येत आहे, मात्र अनेक भागांमध्ये नोंदणीचा वेग अजूनही मंद आहे. त्यामुळे जर पिकांची माहिती वेळेत प्रणालीमध्ये नोंदवली गेली नाही तर अनेक शेतकऱ्यांना भविष्यातील योजनांचा लाभ घेण्यात अडचणी येऊ शकतात.

ई-पीक सर्व्हे ही शासनाची महत्त्वाची डिजिटल प्रक्रिया असून तिच्या आधारे पीक विमा, सरकारी अनुदान आणि नुकसान भरपाई यासारख्या योजनांसाठी पात्रता निश्चित केली जाते.

विमा व नुकसान भरपाईवर परिणाम होण्याची शक्यता

जर शेतकऱ्यांनी त्यांच्या पिकांची माहिती ई-पीक प्रणालीमध्ये नोंदवली नाही तर भविष्यात नुकसान झाल्यास पीक विमा किंवा सरकारी मदत मिळणे कठीण होऊ शकते. कारण शासनाकडे अधिकृत नोंद नसल्यास त्या पिकाचे नुकसान सिद्ध करणे अवघड ठरते.

त्यामुळे कृषी विभागाने सर्व शेतकऱ्यांना ई-पीक पाहणी वेळेत पूर्ण करण्याचे आवाहन केले आहे.

ऑफलाइन पाहणीनेही अडचण येऊ शकते

काही वेळा शेतकरी असे मानतात की जर ई-पीक नोंद झाली नाही तरी नंतर ऑफलाइन पाहणी करून नुकसान भरपाई मिळू शकते. मात्र अधिकाऱ्यांच्या मते, जर पिकांची माहिती आधीच डिजिटल प्रणालीमध्ये नोंदवलेली नसेल तर पुढे नुकसान भरपाई मिळवणे कठीण होऊ शकते.

त्यामुळे शेतकऱ्यांनी वेळ न घालवता मोबाईल अ‍ॅप किंवा संबंधित यंत्रणेद्वारे ई-पीक पाहणी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना

✔ रब्बी हंगामातील सर्व पिकांची ई-पीक पाहणी वेळेत पूर्ण करा
✔ मोबाईल अ‍ॅप किंवा कृषी सहाय्यकांच्या मदतीने नोंदणी करा
✔ पेरणी केलेल्या क्षेत्राची अचूक माहिती प्रणालीमध्ये नोंदवा
✔ अंतिम मुदतीपूर्वी नोंद पूर्ण करण्यावर भर द्या

राज्यात रब्बी हंगामातील पेरणी मोठ्या प्रमाणात झाली असली तरी ई-पीक पाहणीमध्ये मोठी तफावत दिसून येत आहे. अंतिम मुदत जवळ येत असताना शेतकऱ्यांनी वेळेत डिजिटल नोंदणी करणे अत्यंत आवश्यक आहे. अन्यथा भविष्यात पीक विमा, अनुदान आणि नुकसान भरपाई मिळण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात.