शेणखताची वाढती मागणी: द्राक्ष, ऊस व भाजीपाला शेतीत नैसर्गिक खताचा वाढता वापर

महाराष्ट्रातील फलोत्पादन पट्ट्यात सध्या शेणखताची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढलेली दिसून येत आहे. विशेषतः द्राक्षबागा, ऊस, फुले आणि भाजीपाला पिकांसाठी शेतकरी मोठ्या प्रमाणात नैसर्गिक खताचा वापर करत आहेत.

रासायनिक खतांचे दर वाढल्यामुळे आणि जमिनीचा पोत सुधारण्याच्या उद्देशाने शेतकरी पुन्हा एकदा पारंपरिक शेणखताकडे वळत आहेत, ही एक सकारात्मक बाब आहे.

 शेणखताची वाढती मागणी – सध्याचे चित्र

सांगली जिल्ह्यातील पलूस, तासगाव, कडेगाव, खानापूर या भागांत शेणखतासाठी मोठी मागणी आहे.

• घाटमाथा आणि कोकणातून शेणखताची मोठ्या प्रमाणात आवक
• शेतकरी नैसर्गिक शेतीकडे वळत असल्यामुळे मागणी वाढली
• फळबागा आणि भाजीपाला शेतीत विशेष वापर

 यामुळे शेणखताला चांगला बाजारभाव मिळत आहे

 शेणखताचे सध्याचे दर

सध्या शेणखताचे दरही वाढलेले दिसत आहेत:

•  एक ट्रॉली शेणखत  ₹5000 ते ₹6000
•  डबल ट्रॉली  ₹9000 ते ₹10000

 मागणी वाढल्यामुळे दरात वाढ झाली आहे

 द्राक्षबागेत शेणखताचा वापर

द्राक्षबागेसाठी शेणखत अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते.

• एकरी अंदाजे 7 ते 10 ट्रॉली शेणखत वापरले जाते
• जमिनीची सुपीकता वाढते
• उत्पादन आणि गुणवत्ता सुधारते

 त्यामुळे द्राक्ष उत्पादक मोठ्या प्रमाणात शेणखत वापरत आहेत

 शेणखताचे फायदे

 1. जमिनीचा पोत सुधारतो

शेणखतामुळे माती सच्छिद्र होते आणि पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता वाढते

 2. सूक्ष्म अन्नद्रव्ये मिळतात

नैसर्गिक पोषणामुळे पिकांची वाढ चांगली होते

 3. रासायनिक खतांचा वापर कमी होतो

खर्च कमी होऊन शेती अधिक टिकाऊ होते

 4. उत्पादनात वाढ

गुणवत्तेसह उत्पादन वाढते

पशुपालकांसाठी संधी

घाटमाथा आणि कोकण भागातील पशुपालकांना शेणखत विक्रीतून चांगले उत्पन्न मिळत आहे.

 शेणखत विक्री हा एक अतिरिक्त उत्पन्नाचा स्रोत बनला आहे

 पुढील ट्रेंड आणि अंदाज

• शेणखताची मागणी पुढील काळात आणखी वाढू शकते
• नैसर्गिक शेतीकडे झुकाव वाढणार
• शेणखताचे दर स्थिर ते वाढत्या दिशेने राहू शकतात

सध्या शेतीत नैसर्गिक खतांचा वापर वाढत असल्यामुळे शेणखताचे महत्त्व पुन्हा वाढले आहे.
यामुळे शेतकरी आणि पशुपालक दोघांनाही फायदा होत आहे.

 शेणखत हे केवळ खत नसून जमिनीसाठी वरदान आहे, हे पुन्हा सिद्ध होत आहे.