कांद्याला 'विमा कवच'! ३० कोटींची नुकसानभरपाई मंजूर; मात्र सोयाबीन उत्पादकांच्या पदरी निराशा

 सोलापूर जिल्ह्यातील शेतकरी बांधवांसाठी पीक विम्याच्या बाबतीत एक महत्त्वाची आणि संमिश्र बातमी समोर आली आहे. गेल्या खरीप हंगामात झालेल्या पिकांच्या नुकसानीपोटी विमा कंपनीने जिल्ह्यासाठी निधी मंजूर केला आहे. यामध्ये विशेष म्हणजे, कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना सर्वाधिक लाभ मिळाला असून, सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांना मात्र विमा कंपनीने डावलल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.

 कांदा उत्पादकांना २९.६६ कोटींचा 'धनलाभ'

सोलापूर जिल्ह्यासाठी पीक विमा कंपनीकडून एकूण ४१ कोटी ४६ लाख रुपये मंजूर करण्यात आले आहेत. यातील सिंहाचा वाटा हा कांदा पिकाचा आहे. जिल्ह्यातील २० हजार ५६९ कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांच्या खात्यावर २९ कोटी ६६ लाख रुपये जमा होण्यास मंजुरी मिळाली आहे.

या योजनेचा फायदा प्रामुख्याने खालील तालुक्यांना झाला आहे:

• मंगळवेढा

• माढा

• दक्षिण सोलापूर

• उत्तर सोलापूर

• माळशिरस

 मंगळवेढा आणि माढा तालुक्यांची चांदी

विमा हप्त्याची तुलना करता मंगळवेढा आणि माढा तालुक्यातील शेतकऱ्यांनी भरलेला हप्ता कमी होता, परंतु नुकसानभरपाईच्या बाबतीत या दोन तालुक्यांनी बाजी मारली आहे. जिल्ह्याला मिळालेल्या एकूण ४१ कोटींपैकी २५ कोटी रुपये केवळ या दोन तालुक्यांतील शेतकऱ्यांच्या वाट्याला आले आहेत.

• मंगळवेढा: ११,४३३ शेतकऱ्यांना १७ कोटी ९९ लाख रुपये मंजूर.

• माढा: १४,००० शेतकऱ्यांना ७ कोटी ६ लाख रुपये मंजूर.

 सोयाबीन उत्पादक शेतकऱ्यांची मोठी निराशा

एकीकडे कांदा उत्पादक आनंदात असताना, सोयाबीन उत्पादकांमध्ये मात्र संतापाची लाट आहे. मागील खरीप हंगामात जिल्ह्यात १ लाख ३६ हजार हेक्टरवर सोयाबीनची विक्रमी पेरणी झाली होती. मुसळधार पावसामुळे सोयाबीनचे अतोनात नुकसान झाले, पिके पूर्णपणे वाया गेली.

विशेष म्हणजे बार्शी, अक्कलकोट आणि उत्तर सोलापूर या तालुक्यांतील शेतकऱ्यांनी सर्वाधिक विमा हप्ता भरला होता. तरीही विमा कंपनीने या पिकाची नुकसानभरपाई मंजूर करताना शेतकऱ्यांना 'ठेंगा' दाखवला आहे. सोयाबीनचा परतावा न मिळाल्याने हतबल झालेले शेतकरी आता कंपनीच्या भूमिकेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत आहेत.

विमा कंपनीने कोणत्या पिकांना दिला परतावा?

विमा कंपनीने केवळ कांदाच नव्हे, तर इतरही काही पिकांच्या नुकसानीची दखल घेतली आहे. यामध्ये प्रामुख्याने खालील पिकांचा समावेश आहे: १. मूग २. बाजरी ३. तूर ४. कांदा

या पिकांची नुकसानभरपाई पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यावर थेट (DBT) जमा करण्याची प्रक्रिया सुरू झाली आहे.

 'कृषी क्रांती'चा विशेष टिपण

पीक विमा मिळताना अनेकदा तांत्रिक निकष आणि महसूल मंडळातील पावसाची नोंद महत्त्वाची ठरते. सोयाबीन उत्पादकांवर झालेला हा अन्याय दूर करण्यासाठी शेतकरी संघटनांनी आक्रमक भूमिका घेण्याची गरज आहे. शेतकऱ्यांनी आपला विमा परतावा मिळाला आहे की नाही, हे पाहण्यासाठी आपले बँक खाते तपासावे आणि काही तक्रार असल्यास कृषी विभागाशी संपर्क साधावा.

 हे पण वाचा

शेतकऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी! ३ लाख १९ हजार शेतकऱ्यांच्या खात्यावर व्याजाचे पैसे जमा; पहा सविस्तर माहिती

सोलापूरच्या कांदा उत्पादकांसाठी हा विमा परतावा पेरणीच्या तोंडावर मोठा आधार ठरला आहे. मात्र, सोयाबीनसारख्या मुख्य पिकाला डावलल्यामुळे विमा कंपन्यांच्या कार्यपद्धतीवर पुन्हा एकदा चर्चेला उधाण आले आहे.

शेतीविषयक ताज्या बातम्या, बाजारभाव आणि हवामान अंदाजाच्या अपडेट्ससाठी 'कृषी क्रांती' (krushikranti.com) या आपल्या हक्काच्या वेबसाईटला दररोज भेट द्या.