खतांची चिंता मिटली! खरीप हंगामासाठी देशात युरियाचा मुबलक साठा; केंद्र सरकारचा शेतकऱ्यांना मोठा दिलासा

 खरीप हंगाम तोंडावर आला की शेतकरी बांधवांमध्ये खतांच्या उपलब्धतेबाबत मोठी चिंता असते. विशेषतः युरिया खतासाठी अनेकदा केंद्रांवर रांगा लागतात किंवा टंचाईच्या अफवा पसरवल्या जातात. मात्र, यंदाच्या खरीप हंगामासाठी केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाची आणि सकारात्मक बातमी दिली आहे. देशात युरियाचा मुबलक आणि स्थिर साठा उपलब्ध असून, खतांची कोणतीही टंचाई भासणार नाही, असे केंद्र सरकारने स्पष्ट केले आहे.

 खतांचा साठा 'हाऊसफुल्ल'

केंद्र सरकारने आगामी खरीप हंगामासाठी खतांच्या उपलब्धतेचा आढावा घेतला असून, त्यामध्ये युरियाची स्थिती समाधानकारक असल्याचे आढळले आहे. सरकारने दिलेल्या माहितीनुसार:

• स्थिर साठा: देशांतर्गत उत्पादन आणि आयातीचे योग्य नियोजन केल्यामुळे युरियाचा साठा स्थिर आहे.

• टंचाईची शक्यता नाकारली: खतांच्या तुटवड्याबाबतच्या सर्व शक्यता केंद्र सरकारने फेटाळून लावल्या आहेत. कोणत्याही बाजारपेठेत किंवा राज्यात खतांची कमतरता भासणार नाही, याची काळजी घेतली जात आहे.

 देशांतर्गत उत्पादनावर भर

केंद्र सरकार गेल्या काही वर्षांपासून 'आत्मनिर्भर भारत' अभियानांतर्गत खत उत्पादनात स्वयंपूर्ण होण्यासाठी प्रयत्न करत आहे. बंद पडलेले खत कारखाने पुन्हा सुरू केल्यामुळे देशांतर्गत युरिया उत्पादनात मोठी वाढ झाली आहे. यामुळे आयातीवरील अवलंबित्व कमी झाले असून, पुरवठा साखळी अधिक मजबूत झाली आहे.

 पुरवठा साखळीचे डिजिटल मॉनिटरिंग

खतांचा साठा केवळ गोदामात नसून तो शेतकऱ्यांपर्यंत वेळेत पोहोचावा यासाठी सरकार डिजिटल यंत्रणेचा वापर करत आहे.

• IFMS पोर्टल: खतांच्या हालचालीवर 'इंटिग्रेटेड फर्टिलायझर मॅनेजमेंट सिस्टम' (IFMS) द्वारे लक्ष ठेवले जाते.

• जिल्हानिहाय वाटप: प्रत्येक जिल्ह्याच्या गरजेनुसार खतांचे रॅक वेळेवर उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन रेल्वे आणि परिवहन विभागाशी समन्वय साधून करण्यात आले आहे.

 शेतकऱ्यांसाठी 'कृषी क्रांती'चा मोलाचा सल्ला

शेतकरी बांधवांनी खत खरेदी करताना खालील गोष्टींचे पालन करावे: १. अफवांवर विश्वास ठेवू नका: खतांची टंचाई होणार आहे अशा अफवा पसरवून काहीवेळा खतांचा काळाबाजार केला जातो. अशा अफवांना बळी पडू नका. २. साठा करू नका: साठा मुबलक असल्याने गरजेपेक्षा जास्त खत विकत घेऊन घरात साठवून ठेवू नका. यामुळे कृत्रिम टंचाई निर्माण होऊ शकते. ३. नॅनो युरियाचा वापर: सरकारने पारंपारिक युरियासोबतच 'नॅनो युरिया' (लिक्विड) वापरण्याचे आवाहन केले आहे. हे वापरण्यास सोपे असून पिकांसाठी अधिक प्रभावी आहे. ४. अधिकृत केंद्रावरूनच खरेदी: खत खरेदी करताना नेहमी अधिकृत विक्रेत्याकडूनच घ्या आणि पक्के बिल मागायला विसरू नका.

 केंद्र सरकारच्या या स्पष्टीकरणामुळे यंदाचा खरीप हंगाम शेतकऱ्यांसाठी खतांच्या बाबतीत सुसह्य होणार आहे. मुबलक साठा उपलब्ध असल्याने शेतकरी आता निश्चिंतपणे आपल्या पेरणीचे नियोजन करू शकतात. दर्जेदार बियाणे आणि वेळेवर मिळणारी खते यामुळे यंदाचे उत्पादन भरघोस येईल, अशी आशा करूया.