विदर्भात उष्णतेचा कहर! ब्रह्मपुरीत यंदातील उच्चांकी ४७.१ अंश तापमानाची नोंद

महाराष्ट्रातील विदर्भ विभाग सध्या तीव्र उष्णतेच्या लाटेने अक्षरशः होरपळून निघत आहे. दिवसेंदिवस तापमानात वाढ होत असून नागरिकांना प्रचंड उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे. विशेष म्हणजे दिवसा तर कडक ऊन आहेच, पण रात्रीही तापमानात फारशी घट होत नसल्याने उष्णतेचा त्रास अधिक वाढला आहे. हवामान विभागाने विदर्भातील अनेक भागांसाठी उष्णतेच्या लाटेसदृश परिस्थितीचा इशारा दिला असून ही स्थिती आणखी काही दिवस कायम राहण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.

गुरुवारी सकाळपर्यंतच्या २४ तासांत ब्रह्मपुरी येथे राज्यातील सर्वाधिक ४७.१ अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवण्यात आले. हे यंदाच्या उन्हाळी हंगामातील सर्वाधिक तापमान मानले जात आहे. वाढत्या तापमानामुळे नागरिकांचे जनजीवन विस्कळीत झाले असून दुपारच्या वेळेत रस्त्यांवर शुकशुकाट पाहायला मिळत आहे.

विदर्भात उष्णतेची तीव्र लाट

सध्या नागपूर, चंद्रपूर, गडचिरोली, वर्धा, अमरावती आणि ब्रह्मपुरीसह अनेक भागांमध्ये तापमान ४५ अंशांच्या पुढे गेले आहे. प्रखर उन्हामुळे जमिनीचा तापमानावरही परिणाम होत असून ग्रामीण भागात परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.

विशेषतः:

• दुपारच्या वेळेत उष्ण वारे
• अंगाची लाही लाही करणारा उकाडा
• रात्रीही न कमी होणारे तापमान
• पाण्याची वाढती गरज

यामुळे नागरिक त्रस्त झाले आहेत.

रात्रीही उकाड्यापासून दिलासा नाही

साधारणपणे रात्री तापमान कमी होऊन वातावरणात काही प्रमाणात गारवा निर्माण होतो. मात्र विदर्भात सध्या रात्रीचे तापमानही जास्त राहत असल्यामुळे नागरिकांना उष्णतेपासून आराम मिळत नाही.

घरांमध्ये:

• पंखे सतत सुरू ठेवावे लागत आहेत
• एसी आणि कुलरचा वापर वाढला आहे
• वीज वापरात वाढ झाली आहे

तर ग्रामीण भागात अनेक ठिकाणी रात्री झोपणे कठीण होत असल्याचे चित्र आहे.

हवामान विभागाचा इशारा

हवामान विभागाने विदर्भातील काही भागांसाठी ‘हिट वेव्ह’सदृश परिस्थितीचा इशारा दिला आहे. पुढील काही दिवस:

• तापमान अधिक वाढू शकते
• उष्णतेची लाट कायम राहू शकते
• उष्माघाताचा धोका वाढू शकतो

अशी शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.

विशेषतः वृद्ध व्यक्ती, लहान मुले आणि शेतात काम करणाऱ्या मजुरांनी अधिक काळजी घेण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

आरोग्यावर परिणाम

प्रचंड उष्णतेमुळे:

• उष्माघात
• निर्जलीकरण
• डोकेदुखी
• थकवा
• चक्कर येणे

अशा समस्या वाढत आहेत.

डॉक्टरांच्या मते शरीरातील पाण्याचे प्रमाण कमी झाल्यास आरोग्यावर गंभीर परिणाम होऊ शकतात.

नागरिकांनी कोणती काळजी घ्यावी?

तज्ज्ञांनी नागरिकांना खालील सूचना दिल्या आहेत:

काय करावे?

• भरपूर पाणी प्यावे
• ताक, लिंबूपाणी, नारळपाणी घ्यावे
• हलके सुती कपडे वापरावेत
• डोके झाकून बाहेर पडावे
• दुपारी १२ ते ४ या वेळेत बाहेर जाणे टाळावे

काय टाळावे?

• उन्हात जास्त वेळ फिरणे
• पाणी कमी पिणे
• तेलकट आणि जड पदार्थांचे सेवन

या गोष्टी टाळण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

शेतकऱ्यांसाठी विशेष सूचना

विदर्भातील शेतकऱ्यांना:

• सकाळी किंवा संध्याकाळी पिकांना पाणी द्यावे
• जनावरांसाठी सावलीची व्यवस्था करावी
• फळबागांमध्ये ओलावा टिकवून ठेवावा
• शेतात काम करताना टोपी किंवा कापड वापरावे

असा सल्ला कृषी तज्ज्ञांनी दिला आहे.

हवामान बदलाचा परिणाम?

तज्ज्ञांच्या मते, वाढते तापमान आणि वारंवार येणाऱ्या उष्णतेच्या लाटा या हवामान बदलाचे संकेत मानले जात आहेत. गेल्या काही वर्षांत उन्हाळ्याची तीव्रता वाढताना दिसत असून भविष्यात अशी परिस्थिती आणखी गंभीर होऊ शकते.

विदर्भात सध्या उष्णतेची लाट अत्यंत तीव्र बनली असून ब्रह्मपुरीत नोंदवलेले ४७.१ अंश तापमान ही गंभीर बाब मानली जात आहे. हवामान विभागाने पुढील काही दिवस सावध राहण्याचा इशारा दिला असून नागरिकांनी आणि शेतकऱ्यांनी आवश्यक ती काळजी घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.